Μεσοποταμία: Οι φυλές, οι συγκρούσεις και ο αφανισμός των μειονοτήτων (Πρώτη δημοσίευση Koolnews - Κυριακή, 13 Ιουλίου, 2014)

Η Μεσοποταμία, δηλαδή η περιοχή η οποία εκτείνεται μεταξύ των δύο μεγάλων ποταμών Τίγρη και Ευφράτη, ανέκαθεν ασκεί μαγνητική επιρροή σε κάθε κάτοικο, τουλάχιστον της λεκάνης της Μεσογείου. Κόμβος στην διαδρομή μετακίνησης των Ινδοευρωπαίων, από την Ασία προς την Ευρωπαϊκή Ήπειρο, δεν είναι υπερβολή ο ισχυρισμός ότι είναι ο τόπος όπου άρχισαν όλα…

Μεγάλο τμήμα της αρχαίας Μεσοποταμίας, καταλαμβάνει το σημερινό Ιράκ. Στις σύγχρονες μέρες, ιδιαίτερα από το 2003, το Ιράκ είναι το σημείο εκείνο στο οποίο εστιάζεται το παγκόσμιο ενδιαφέρον. Όχι μόνον για τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων, αλλά και γιατί η πτώση του καθεστώτος Σαντάμ Χουσεΐν (Sadam Hussein) και το πολιτικό κενό που δημιουργήθηκε, έχει οδηγήσει την χώρα σε μία πολυετή, ένοπλη σύγκρουση μεταξύ της Σουνιτικής και Σιϊτικής κοινότητας. Η εμφάνιση του ISIL, ανέδειξε τις αδυναμίες και εν πολλοίς την ολική ανικανότητα της Κυβέρνησης Μάλικι, να συγκροτήσει –ένδεκα χρόνια μετά την επέμβαση και την πάροδο τριών, περίπου, από την πλήρη αποχώρηση των Αμερικανικών, μαχίμων δυνάμεων-, ένα κράτος με στοιχειωδώς, οργανωμένες και επαρκείς δομές. Έτσι δεν είναι ανεξήγητη η επέλαση των φανατικών ισλαμιστών που κινούνται στις υπώρειες της Αλ-Κάϊντα, των οποίων η μανία έγινε παγκοσμίως γνωστή, από τις εικόνες που είδαν το φώς της δημοσιότητας, εικόνες που παριστούν τις φρικαλεότητες που διαπράττουν εις βάρος των Σιϊτών αντιπάλων που πέφτουν στα χέρια τους.
Όμως, σε όλη την διάρκεια αυτών των ένδεκα ετών υπάρχουν κάποιοι πληθυσμοί, οι οποίοι βρέθηκαν στο μέσο της βίας μεταξύ των δύο κυρίων, αντιμαχομένων για εξουσία θρησκευτικών κοινοτήτων, αλλά, δεν έλαβαν ανάλογη δημοσιότητα. Ο λόγος για τις μειονότητες που ζούν επί εκατοντάδες –μερικές και χιλιάδες- χρόνια στο Ιράκ και που μέχρι το 2003 ζούσαν σε καθεστώς ισορροπίας.
Όντας τμήμα της κοιλάδας της Eύφορης Ημισελήνου και με ιστορία χιλιετιών, το Ιράκ ήταν η μήτρα των πολιτισμών και στην διάρκεια του χρόνου πολλοί λαοί άκμασαν και μέχρι την εμφάνιση του Ισλάμ, πολλές θρησκείες εμφανίστηκαν και προφανώς κάτι έμεινε από όλα αυτά. Έτσι σήμερα, στο Ιράκ συναντά κανείς ένα πάζλ θρησκειών και εθνοτήτων: Χριστιανούς -οι οποίοι διακρίνονται σε Ασσυρίους Ορθοδόξους (Assyrian Orthodox), Χαλδαίους Καθολικούς (Chaldean Catholics), Ορθοδόξους της Ανατολικής Εκκλησίας (Ελληνορθόδοξους), καθώς και ακολούθους του Αρμενικού και Συριακού δόγματος-, Γιεζίντι ή Γιαζιντίν (Yazidi ή Yazideen), Τουρκμάνους, Μαντεϊστες (Soba), Σιϊτες Σαμπάκ (Shia Shabak). Σήμερα, οι πληθυσμοί αυτοί, οι οποίοι ως επί το πλείστον διαβιούν στο Βόρειο Ιράκ και ειδικότερα στην περιοχή της Μοσούλης και του Κιρκούκ, έχουν υποχρεωθεί σε εκτοπισμό, βίαιο η εκούσιο, διότι στις ελεγχόμενες από το ISIS περιοχές δεν υπάρχει καμία πιθανότητα επιβίωσης –κάτι, το οποίο δυσκολεύει περισσότερο το γεγονός ότι οι προβολείς της δημοσιότητας στρέφονται προς άλλες κατευθύνσεις-, εάν θελήσουν να διατηρήσουν τις παραδόσεις και την πίστη τους,. Οι κυριότερες από αυτές τις ομάδες είναι οι ακόλουθες:
• Τουρκομάνοι (Turkmans): πρόκειται για την τρίτη κατά σειρά, μετά τους Άραβες και Κούρδους εθνοτική ομάδα. Είναι Τουρκικής εθνικότητας και ο κύριος όγκος του πληθυσμού τους, βρίσκεται στην περιφέρεια του Κιρκούκ. Διαθέτουν υψηλό μορφωτικό επίπεδο και δεξιότητες, στοιχεία που τους δίδει την δυνατότητα να κατέχουν υψηλές θέσεις στην Διοίκηση. Παρά την σχετική πίεση που δέχθηκαν από Κούρδους και Άραβες -προκειμένου να συνταχθούν με την μία ή την άλλη πλευρά εν όψει της οριστικής διευθέτησης του διοικητικού καθεστώτος της περιφέρειας σύμφωνα με τις επιταγές του άρθρου 140 του νέου Ιρακινού Συντάγματος-, απολαμβάνουν την ασφάλεια που συνεπάγεται η παρουσία της Κουρδικής Περιφερειακής Κυβερνήσεως (Kurdistan Regional Government) και των Κουρδικών ενόπλων δυνάμεων ασφαλείας, γνωστών ως Πεσμέργκα (Peshmerga).
Όμως, μονάδες των μαχητών του ISIS πραγματοποιούν επιδρομές σε κωμοπόλεις και χωριά της περιφέρειας και σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε Τουρκμένος αξιωματούχος, Κος Αϊντίν Μαρούφ (Aydin Marrof), εκπρόσωπος του κόμματος «Τουρκμενικό Μέτωπο» (Turkomans Front), οι επιχειρήσεις του ISIS είχαν αποτέλεσμα τον θάνατο 200 και τον εκτοπισμό 200.000 Τουρκομάνων. Επίσης, σύμφωνα με αναφορές της οργάνωσης «Παρατηρητήριο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα» (Human Rights Watch) επιθέσεις και εν γένει δραστηριότητα του ISIS στις περιοχές Γκούμπα και Σιρικχάν (Guba και Shireekhan), πλησίον της Μοσούλης οδήγησαν στον βίαιο διωγμό από τις εστίες τους περί τις 950 Τουρκομανικές οικογένειες· ενώ στην περιοχή Ταλ-Αφάρ (Tal Afar), 50 χλμ δυτικά της Μοσούλης, Τουρκομανικά χωριά και οικισμοί δέχονται συστηματικές επιθέσεις.
• Χριστιανοί: βρίσκονται σχεδόν σε ολόκληρη την χώρα, κυρίως στην Πρωτεύουσα και η συντριπτική τους πλειοψηφία κατάγεται από το Βόρειο Ιράκ, τις περιοχές της Νινεβή (Nineveh), την περιφέρεια δηλαδή της Μοσούλης και την Ανκάουα (Ainkawa), την περιφέρεια της Κουρδικής Πρωτεύουσας, Ερμπίλ (Arbyl). Οι δύο διάλεκτοι που χρησιμοποιούνται είναι –όπως και όλων σχεδόν των μειονοτήτων στο Ιράκ, πλήν αυτής των Τουρκμένων, η οποία είναι Τουρκικής προελεύσεως-, είναι συγγενείς μεταξύ τους και αναφέρονται σε κλάδο της Αραμαϊκής. Πριν το 2003, οι Χριστιανικοί πληθυσμοί προσέγγιζαν τα 2 εκατομμύρια.
Μετά την δυτική επέμβαση οι Χριστιανοί δεν έγιναν τμήμα της αντιπαράθεσης Σουνιτών-Σιϊτών. Η έξαρση όμως της βίας κατά τα έτη 2006-2008, είχε ως συνέπεια την άσκηση βίας από διάφορες ομάδες εγκληματιών ή φανατικών ισλαμιστών και προς τους Χριστιανούς του Ιράκ, σε σημείο που σήμερα ο αριθμός των όσων έχουν απομείνει να ανέρχεται περίπου στις 400 χιλιάδες, σύμφωνα και με τις μαρτυρίες θρησκευτικών ηγετών τους. Τρεις από αυτούς –Ο Χαλδαίος Καθολικός Πατριάρχης Σάκο (Luis Rafael Sako), o Αρχιεπίσκοπος των Συροκαθολικών της Μοσούλης Γιοχάνα Πέτρος Μούσα (Yohanna Petros Muche) και ο Χαλδαίος Καθολικός Αρχιεπίσκοπος Κιρκούκ Γιούσεφ Μίρκις (Youssif Mirkis)-, σε πρόσφατη κοινή τους επίσκεψη στις Βρυξέλλες, απεύθυναν προς την Ευρωπαϊκή Ένωση έκκληση παρεμβάσεώς της. προκειμένου να προστατευθούν οι χριστιανικοί και άλλοι μειονοτικοί από την μανία των φανατικών ισλαμιστών. Σε διαφορετική περίπτωση στον ορατό ορίζοντα υπάρχει ο κίνδυνος διακοπής της υπερχιλιετούς ιστορικής παρουσίας των χριστιανικών πληθυσμών στην περιοχή. Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι η διάκριση μεταξύ των δογμάτων, όπως π.χ., μεταξύ Καθολικών και Ορθοδόξων, δεν έχει την οριοθέτηση που υπάρχει στην Ευρωπαϊκή περιοχή, καθώς οι Χριστιανοί εκεί ευρισκόμενοι μεταξύ πλειοψηφίας αλλοθρήσκων, δεν έχουν αναπτύξει τις αντιθέσεις και την ένταση που εμείς στην Ευρώπη έχουμε.
• Γιαζιντίν: ζουν μαζί με Σιϊτες Σαμπάκ, στην περιοχή Μπασίκα (Bashiqa), 22 χλμ. Βορειο-ανατολικά της Μοσούλης. Πρόκειται για περίπου 500 χιλιάδες πιστούς ενός δόγματος το οποίο βασίζεται στις δοξασίες του Ζωροαστρισμού, με προσμίξεις χριστιανικών και στοιχείων του Ισλάμ. Αρκετοί, εσφαλμένα θεωρούν ότι είναι οπαδοί του Σατανά, λόγω της εικόνας που απαντάται στους λατρευτικούς χώρους και αναπαριστά τον εκπεσόντα Άγγελο Peacock. Αυτό σε συνδυασμό με την λατρεία της φωτιάς, βασικό στοιχείο του Ζωροαστρισμού, οδηγεί σε συγχύσεις σχετικά με τους Γιαζίντι. Αλήθεια είναι ότι η μειονότητα αυτή και κατά το παρελθόν ήταν αποδέκτης βιαίων συμπεριφορών από τους μουσουλμάνους, οι οποίοι έχουν ανέκαθεν εχθρική στάση έναντι όσων δεν ανήκουν στους πιστούς λαούς που περιγράφει η Βίβλος δηλαδή, Εβραίους και Χριστιανούς ή είναι δεδηλωμένοι άθεοι (Μαρξιστές κ.λπ.). Μέχρι αυτή την στιγμή οι δυνάμεις των Κούρδων Πεσμέργκα παρέχουν ασφάλεια. Όμως, στις περιοχές υπό την επικυριαρχία των ισλαμιστών του ISIS, οδηγούνται σε διωγμό και βρίσκουν καταφύγιο στο γειτονικό Κιρκούκ ή στις άλλες περιοχές που βρίσκονται υπό τον έλεγχο της Κουρδικής Περιφερειακής Κυβερνήσεως.
• Μανδαίοι ή Σόμπα. οπαδοί του Μαντεϊσμού (Mandeism), Σόμπα όπως αποκαλούνται στο Ιράκ και που μετά το 2010 ο πληθυσμός έχει μειωθεί από τις 30 στις περίπου 8-10 χιλιάδες. Το δόγμα αυτό, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται για μια αίρεση, με επιρροές από τον Ζωροαστρισμό και τον Νεστοριανό Χριστιανισμό, ενώ ο μέγας προφήτης της αίρεσης είναι Ιωάννης ο Βαπτιστής. Οι εκκλησίες τους εξωτερικά μοιάζουν με τις βασιλικές και στην κορυφή του εξωτερικού, κεντρικού κλίτους, φέρουν Σταυρό, κεκαλυμμένο με λευκό χιτώνα. Ο σταυρός αυτός αποκαλείται ντάρφας (darfash). Τέλος οι Σόμπα, ασκούν όλες τις λατρευτικές τους τελετές σε τόπους όπου υπάρχουν τρεχούμενα ύδατα (ποταμούς κατά βάση) και τούτο διότι θεωρούν την ροή του νερού ως σύμβολο της ζωής. Η μεγαλύτερη 3μερη εορτή τους υποχρεώνει να παραμείνουν εντός των κατοικιών τους και δεν εξέρχονται από αυτές για κανέναν λόγο κατά την εορταστική διάρκεια. Επίσης, δεν τρώγουν σφάγια, δηλαδή ζώα που έχει χυθεί το αίμα τους.
Οι Σόμπα του Ιράκ, ασχολούνται κυρίως με τον χρυσό –είναι, πράγματι, εξαίρετοι τεχνίτες και αυτό το διεπίστωσα και προσωπικά-, ενώ στο φάσμα των δραστηριοτήτων τους συμπεριλαμβάνεται και η άσκηση της μαγείας (κάθε είδους), την οποία οι Ιρακινοί θεωρούν πολύ ισχυρή. Είναι η ομάδα που κινδυνεύει άμεσα από εξαφάνιση και οι έρευνες διεθνών φορέων αναφέρουν ότι τα 2/3α του πληθυσμού τους έχουν απελαθεί ή δολοφονηθεί, από το 2003 και μετά. Η ενασχόλησή τους με τον χρυσό και κατασκευές, τους καθιστά στόχο όχι μόνον για πολιτικούς-θρησκευτικούς λόγους, αλλά και των κοινών, ποινικών εγκληματιών. Η Unesco το 2006 κατέταξε την γλώσσα τους στον Άτλαντα των υπό εξαφάνιση γλωσσών.
Εξ όλου συνειρμού και δεδομένων, με ευκολία καταλήγει κανείς στο συμπέρασμα ότι, η θέση των θρησκευτικών κυρίως μειονοτήτων, εν μέσω της γενικότερης ένοπλης σύγκρουσης, καθίσταται ακόμη πιο δυσχερής με την παρουσία των φανατικών του ISIS στην Ιρακινή επικράτεια. Ομάδες που επί αιώνες συμβίωναν –με τα όποια περιοδικά, εμφανιζόμενα προβλήματα- ομαλά, σήμερα κινδυνεύουν καθημερινά από διωγμούς και υφίστανται την βία και τους βαρβαρισμούς της ένοπλης συμμορίας του Al-Baghdadi.
Εάν η απομάκρυνσή, αυτών των πληθυσμών από τον τόπο τους είναι βαρβαρισμός, πολύ περισσότερο θα ισοδυναμεί με ανθρωπιστική καταστροφή η εξαφάνισή τους.

Ένας χρόνος Έντι Ράμα και η Αλβανία βαδίζει σταθερά προς τη Ευρώπη (Δημοσιεύθηκε Koolnews, Σάββατο, 5 Ιουλίου, 2014)

Τον προσεχή Σεπτέμβριο, συμπληρώνεται ένας χρόνος από την εκλογική νίκη του Σοσιαλιστικού Κόμματος και του Edi Rama, στην γειτονική Αλβανία. Η Κυβέρνηση Rama, ανέλαβε την εξουσία μετά από μία 8ετία διακυβέρνησης από τον Sali Berisha και το Δημοκρατικού Κόμματος-PD), η οποία ήταν ομολογουμένως, καλύτερη και πιο «σοβαρή», από εκείνη της περιόδου που ακολούθησε την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος, όμως, παρέμειναν έντονα, τα συναφή με την διαφθορά και την θεσμική οργάνωση του Κράτους προβλήματα. Παραλλήλως, οι οικονομικοί δείκτες δεν βελτιώθηκαν ουσιαστικά και η ανεργία εκτοξεύθηκε σε ακόμη πιο υψηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα η Αλβανία να παραμένει ως το πιο πτωχό κράτος στην Ευρώπη.

Με αυτά τα δεδομένα και με κεντρικό σύνθημα του Σοσιαλιστικού Κόμματος την «Rilidje» (Αναγέννηση), με άμεση παραπομπή στο κίνημα της Αλβανικής Αναγέννησης, που απετέλεσε συστατική αιτία ίδρυσης του Αλβανικού Κράτους), η συντριπτική νίκη της συμμαχίας[i] του PS (Σοσιαλιστικό Κόμμα Αλβανίας) στις εκλογές του 2013, με ποσοστό  58% έναντι του 39,8% της συντηρητικής συμπαράταξης[ii] του Berisha, ήταν όχι απλά αναμενόμενη αλλά και η τυπική επιβεβαίωση της απόφασης του Αλβανικού λαού για αλλαγή.

Στον πρώτο αυτόν, χρόνο διακυβέρνησης κατά γενική εκτίμηση, η επιλογή των Αλβανών πολιτών δικαιώνεται. Ο νέος Πρωθυπουργός, έχει την πολιτική βούληση και υλοποιεί με σθένος μία ουσιαστική, αποτελεσματική πολιτική, προκειμένου να εφαρμοσθούν οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και να προσεγγίσει το Αλβανικό Κράτος τις δημοκρατίες της Δυτικής Ευρώπης, ώστε να διατηρηθεί ο Ευρωπαϊκός προσανατολισμός της χώρας. Ο δρόμος προς την ΕΕ, άνοιξε για την Αλβανία το 2003, όταν η Ευρωπαϊκή Σύνοδος Κορυφής της Θεσσαλονίκης έθεσε δώδεκα κριτήρια προς εκπλήρωση ώστε η χώρα αυτή να λάβει καθεστώς υπό ένταξη χώρας· απόφαση που ανακοινώθηκε από τον απερχόμενο Πρόεδρο της Comission, Κο Barozo, στο Αλβανό Πρωθυπουργό. Σήμερα, τα τέσσερα από τα κριτήρια αυτά  είναι πλήρως ικανοποιημένα, ενώ και για τα υπόλοιπα οκτώ, η μέχρι σήμερα πορεία δικαιολογεί, απολύτως, αισιόδοξες προβλέψεις. Κατά τον τρόπο αυτό, η Αλβανία και παρά τις Βρετανικές αντιρρήσεις και επιφυλάξεις, έλαβε το καθεστώς της υπό ένταξη χώρας, κατά την τελευταία Σύνοδο της ΕΕ και πάλι υπό Ελληνική Προεδρία. Σημαντικό ρόλο στην απόφαση αυτή, έπαιξαν αφ’ ενός, το ότι η Αλβανία είναι ήδη μέλος της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας και αφ’ ετέρου, το γεγονός ότι οι τελευταίες εκλογές διενεργήθηκαν με αποδεκτό για τα Ευρωπαϊκά πρότυπα τρόπο, σε πνεύμα ελευθερίας επιλογών και δημοκρατικής, αδιάβλητης διαδικασίας. Επίσης, δεν πρέπει να υποτιμάται το σημείο της ομαλής μεταβίβασης της εξουσίας από τον απερχόμενο Πρωθυπουργό, με την αδιαμαρτύρητη αποδοχή του αποτελέσματος,  γεγονός που πρώτη φορά συνέβη από την πτώση του καθεστώτος. Προσωπικά, θεωρώ ότι δεν υπάρχει εχέφρων νους στην περιοχή που δεν θα αξιολογήσει θετικά αυτή την εξέλιξη. Η Ευρωπαϊκή ομπρέλα είναι η μόνη άμυνα των πολιτών των Δυτικών Βαλκανίων απέναντι σε συγκρούσεις, εθνικιστικές ανοησίες και πάθη, τα οποία, συχνά, καταλήγουν σε ροές αίματος· δεν χρειάζεται να τονισθεί ή ανάγκη της ειρηνικής συνύπαρξης, ως κύρια προϋπόθεση για κάθε προοπτική ανάπτυξης και ευημερίας. Συνεπείς με αυτή την αντίληψη, είναι οι δηλώσεις του Βελιγραδίου και οι διατυπώσεις του Σέρβου Προέδρου, προς τον Κο Barozo, όταν ο τελευταίος μετέβη στην Σερβική Πρωτεύουσα, αμέσως μετά, την επίσκεψή του στα Τίρανα. Δείγματα για ουσιαστικές προθέσεις επ’ αυτού, ανιχνεύονται και από το Βελιγράδι και από την Κυβέρνηση Rama, προκειμένου να συνεχισθεί με ταχύτερους ρυθμούς η προσπάθεια προσέγγισης των δύο πλευρών, που ξεκίνησε από την περίοδο 2003-2004.

Την ίδια προσήλωση στην επίτευξη των στόχων που έθεσε διά των προγραμματικών δεσμεύσεων, ο Edi Rama -«Έντι» για τους πολίτες της χώρας του-, επιδεικνύει και στην άσκηση των πρωθυπουργικών του καθηκόντων. Κατ’ αρχάς, κρίνεται ως θετική η απόφασή του για ασυμβίβαστο της κοινοβουλευτικής ιδιότητας με την ανάληψη υπουργικών καθηκόντων από τα στελέχη της Κυβέρνησής του. Ακόμη και όσοι αιρετοί ανέλαβαν υπουργικά καθήκοντα, αποδέχθηκαν την θέσπιση του ασυμβίβαστου και δίχως κανενός είδους δυσθυμία, υπέβαλαν την παραίτησή τους από την βουλευτική τους έδρα.

Αταλάντευτη εμφανίζεται η σημερινή Κυβέρνηση των Τιράνων στην εφαρμογή του Νόμου, προς κάθε κατεύθυνση, κάτι που αποτελούσε μέχρι σήμερα την πλέον καθοριστική παθογένεια της Αλβανικής Πολιτείας και συνιστά, ίσως, την μεγαλύτερη πρόκληση για το πολιτικό σύστημά της.

Δίχως κανέναν δισταγμό, «καθάρισε» σε πρώτη φάση τα παράλια της χώρας από κάθε αυθαίρετο κτίσμα, ανεξαρτήτως αξίας ή ιδιοκτησίας. Το πλέον ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η Αυλώνα –στην οποία ο Rama διατηρεί την κοινοβουλευτική του έδρα-, όπου με εντολή του κατεδαφίσθηκαν, μεταξύ άλλων, μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, αξίας πολλών εκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες ήταν αυθαίρετες κατασκευές, σε καταπατημένη δημόσια έκταση. Για την πληροφόρηση του αναγνώστη πρέπει να αναφερθεί ότι σε μεγάλη έκταση, μετά την πτώση του καθεστώτος, όποιος είχε την δυνατότητα καταπατούσε δημόσιες εκτάσεις και νομιμοποιούσε, εκ των υστέρων, την ιδιοκτησία με αμφίβολης εγκυρότητας πιστοποιητικά ιδιοκτησίας και γνωμοδοτήσεις των τοπικών αρχών και στην συνέχεια αποφάσεις των δικαστηρίων. Ας σημειωθεί ότι, μία εξ αυτών των μονάδων ανήκε σε στέλεχος του PD (Δημοκρατικό Κόμμα του Berisha), ο οποίος είναι σήμερα Δήμαρχος Τιράνων και μία άλλη σε σημαντικό πρόσωπο με ενασχόληση στην γκρίζας ζώνης της οικονομίας. 

Το θεσμικό πλαίσιο για την ιδιοκτησία της γης, είναι μια ακόμη πρόκληση για την Αλβανική Πολιτεία και την Κυβέρνηση Rama και τούτο διότι αποτελεί ένα από τα κριτήρια που έθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενταξιακή πορεία της Αλβανίας. Το σημερινό, θεσμικό πλαίσιο αφήνει πολλά περιθώρια για αδικίες και τροφοδοτεί την διαφθορά, όχι μόνον σε επίπεδο διοίκησης, αλλά και της Δικαιοσύνης· ευνοήτως απασχολεί μεγάλο τμήμα του πληθυσμού, μιας και μέχρι τώρα σε σημαντικό βαθμό επικρατούσε το δίκαιο του οικονομικά ισχυροτέρου. Η κατάσταση αυτή είχε οδηγήσει πολλούς Αλβανούς σε προσφυγές στο Διεθνές Δικαστήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Στρασβούργου. Στις προγραμματικές εξαγγελίες του Σοσιαλιστικού Κόμματος, υπάρχει η δέσμευση για την  δίκαιη και   αδιάβλητη επίλυση του θέματος των ιδιοκτησιών και των αποζημιώσεων και ήδη κατετέθη στο Κοινοβούλιο το σχετικό, σχέδιο δράσης, το οποίο και έγινε αποδεκτό από την ΕΕ και απεδέχθη το πάγωμα της εξέτασης των προσφυγών.

Μία ακόμη ένδειξη αλλαγής νοοτροπίας της εξουσίας υποδεικνύει το σημείο όπου οι αλλαγές στην ιεραρχία της Δημόσιας Διοίκησης, Σωμάτων Ασφαλείας και Ενόπλων Δυνάμεων, δεν ακολούθησαν την πρακτική των προηγουμένων Κυβερνήσεων, αλλά έγιναν με μέτρο, αιτιολογημένες και με αξιολόγηση, στέλνοντας προς πάσα κατεύθυνση το μήνυμα, ότι το Κράτος δεν είναι λάφυρο, ενώ σύντομα αναμένεται η ψήφιση και έναρξη εφαρμογής του δημοσιοϋπαλληλικού κώδικα.

Ενδεικτική της αποφασιστικότητας του Πρωθυπουργού προκειμένου να επιβληθεί η τάξη και την πλήρη επαναφορά στην νομιμότητα, είναι και η εξέλιξη στο θέμα που ανέκυψε στο Lazarati. Μία κωμόπολη κοντά στα Ελληνικά σύνορα από την πλευρά του Αργυροκάστρου, της οποίας οι κάτοικοι επιδίδονται σε ασχολίες παρόμοιες με εκείνες των κατοίκων στα Ζωνιανά. Η Αλβανική αστυνομία με μία πρωτοφανή σε μέγεθος επιχείρηση, συγκρούεται με τις ντόπιες συμμορίες. Αυτό το εγχείρημα ουδείς ανέμενε να υλοποιηθεί και ακόμη περισσότερο πιθανολογούσε, την επιτυχή κατάληξη.

Όλα αυτά, δικαιώνουν μέχρι στιγμής αυτή τις προσδοκίες των πολιτών και καλλιεργούν αισιόδοξες σκέψεις για την συνέχεια. Παρεμβάσεις που απαιτούνται στον τομέα της Δικαιοσύνης, σύμφωνα με συνομιλητές, είναι στις άμεσες προτεραιότητες του Rama και δεν υπάρχουν αμφιβολίες ότι θα δράσει εξ ίσου άμεσα και αποτελεσματικά, μιας και το Αλβανικό Σύνταγμα επιτρέπει, με την κατάλληλη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, την πραγματοποίηση των αναγκαίων θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Εν κατακλείδι, αδιαμφισβήτητα, ο πρώτος αυτός χρόνος διακυβέρνησης Rama στην γειτονική χώρα, έχει απολύτως θετικό πρόσημο στον απολογισμό του και σηματοδοτεί την απόλυτη βούληση της πολιτικής ηγεσίας ώστε να εισέλθει η Αλβανία στην οριστική πορεία της Ευρωπαϊκής της προοπτικής ως μια σύγχρονη, φιλελεύθερη, δυτική δημοκρατία. Αυτό αποτελεί, αναμφισβήτητα, θετική εξέλιξη για ολόκληρη την περιοχή της Βαλκανικής και μέχρις ενός βαθμού και της ΝΑ Μεσογείου και συνακολούθως για τις Ελληνικές υποθέσεις.

Επί αυτού, αξίζει ν αναφερθεί η υλοποίηση, με ταχείς ρυθμούς, των έργων του αγωγού φυσικού αερίου TAP (Trans Adriatic Pipeline), γεγονός που επιβεβαιώνεται από την δημοσίευση στην εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων της προκύρηξης του διαγωνισμού για την προμήθεια 4 υπερσυμπιεστών για τον αγωγό, με δύο από αυτούς να εγκαθίστανται στην Ελλάδα (Κήπους) και δύο στην Αλβανία (Δυρράχιο). Είναι προφανές ότι τα Ελληνικά και Αλβανικά συμφέροντα –και πολύ ορθά-, διαπλέκονται και αλληλοεξαρτούνται. Οποιαδήποτε διαφορά μεταξύ κρατών επιλύεται ευκολότερα και δικαιότερα μεταξύ φίλων και εταίρων εντός της Ευρωπαϊκής οικογένειας.  Συνεπώς, η υποστήριξη και συνέργεια της ελληνικής πλευράς στην προσπάθεια αυτή, εκσυγχρονισμού της Αλβανίας, δεν πρέπει να απουσιάζει, αλλά, να είναι περισσότερο αισθητή και ενεργός.

---

[i] Aleanca për Shqipërinë Evropiane - Συμμαχία για την Ευρωπαϊκή Αλβανία, στην οποία συμμετείχε και το κόμμα που αναφέρεται στην Ελληνική μειονότητα, «Κόμμα- Ένωση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου» (ΚΕΑΔ).

[ii] Aleanca për Punësim, Mirëqenie dhe Integrim -Συμμαχία για την Απασχόληση, Πρόνοια και Ένταξη.

 Πρώτη δημοσίευση στο koolnews: http://www.koolnews.gr/diethni/enas-xronos-edi-rama-kai-i-alvania-vadizei-stathera-pros-tin-europe/

Σουνίτες VS Σιίτες και όλο το παρασκήνιο του -ατελείωτου- πολέμου στο Ιράκ (ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ ΣΤΟ Koolnews-28/06/2014)

Η επανάληψη της ιστορίας, στις περισσότερες περιπτώσεις εξελίσσεται ως φάρσα. Στην περίπτωση του Ιράκ, όμως, συνιστά μια υπέρ-χιλιετή τραγωδία.
Το Ιρακινό έδαφος υπήρξε θέατρο μαχών Σουνιτών και Σιϊτών από τις απαρχές της σύγκρουσης μεταξύ των οπαδών του imam Ali (εξάδελφος και γαμβρός του Προφήτη Μωάμεθ και ο πλέον ικανός πολεμιστής του στρατού των Πιστών, κατά την πρώτη επιχείρηση διάδοσης του Ισλάμ) και των στρατευμάτων του Moavia, του Ομεϊάδη χαλίφη της Δαμασκού, στην Kuf· καθώς επίσης και των συνεχιστών αυτής της αντιπαράθεσης, του διαδόχου του Moavia, του χαλίφη Yazid και των υιών του Ali, των imam Abas και imam Hussein, η μάχη αυτή έγινε στην Karbala. Για την πληροφόρηση των αναγνωστών να πούμε ότι το σχίσμα μεταξύ Σϊτών και Σουνιτών, επήλθε μετά την διαφοροποίηση η οποία προέκυψε σχετικά με την διαδοχή του Προφήτη και συνεπώς την ηγεσία του χαλιφάτου.

Η πλευρά του Ali υπεστήριζε ότι ο χαλίφης (khalifa=επόμενος, διάδοχος), θα πρέπει να είναι εξ αίματος συγγενής του Προφήτη, ενώ, η άλλη πλευρά θεωρούσε ότι ο διάδοχος ηγέτης έπρεπε να αποτελεί επιλογή της πλειοψηφίας των πιστών. Έτσι δημιουργήθηκαν, η Σιϊτική (Shi’a=οπαδός, εννοείται του Ali) και η Σουνιτική (Shuna=παράδοση), πτέρυγες του Ισλάμ. Σουνιτικός είναι ο μεγαλύτερος μουσουλμανικός πληθυσμός, όμως στο Ιράν και το Ιράκ (δίχως το Κουρδικό στοιχείο), οι Σιΐτες είναι συντριπτική πλειοψηφία.
Για την ιστορία, αλλά και προκειμένου να γίνει καλύτερα κατανοητή η αντιπαλότητα μεταξύ των δύο κυρίων ισλαμικών δογμάτων, πρέπει να αναφερθεί ότι οι νίκες των Moavia και Yazid δεν ήταν μία απλή υποθεση. Ο imam Ali ήταν εκτός από πολύ θρησκευόμενος και ικανότατος πολεμιστής.
Σύμφωνα με την παράδοση, στην μάχη της Κούφα οι στρατιώτες του Μωάβια έβαλαν στα δόρατα και τις ασπίδες τους στίχους του Κορανίου και ο Ali μη θέλοντας να προσβάλει αντικείμενα που έφεραν τον λόγο του Θεού, διέταξε να σταματήσει η μάχη και άρχισαν διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο αντιπάλων. Κάποια στιγμή και ενώ βρισκόταν στο τέμενος προκειμένου να προσευχηθεί, δολοφονήθηκε, ύπουλα, από στρατιώτες του Moavia.
Μεσολάβησε ένα διάστημα ειρήνευσης, με τον Μοάβια να προετοιμάζει εκστρατεία κατά των Βυζαντινών· η εκστρατεία όμως δεν ξεκίνησε καν, καθώς ο Βυζαντινός στόλος μετά από πληροφορίες, κατέπλευσε στα παράλια της Συρίας και κατέστρεψε τα πλοία που ετοίμαζε ο φιλόδοξος χαλίφης. Οι γιοί του Ali, παρακινημένοι από οπαδούς του πατέρα τους, μετά τον θάνατο του Moavia, εξεστράτευσαν εκ νέου με σκοπό την διεκδίκηση του χαλιφάτου. Συγκρούστηκαν με τις δυνάμεις του νέου χαλίφη της Δαμασκού, Yazid, ο οποίος και διέταξε τον μαρτυρικό θάνατο των δύο αντιπάλων ηγετών, Abas και Hussein.
Ο λόγος που και σήμερα οι Σιΐτες αυτομαστιγώνονται κατά την διάρκεια της Assura (περίοδος αφιερωμένη στην μνήμη των δύο ιμάμηδων), είναι ακριβώς ότι αναπαριστούν και θέλουν να βιώσουν τον πόνο των Hussein και Abas την στιγμή του θανάτου τους. Συνυπολογιζομένου του θυμικού τρόπου αντίδρασης του Αραβικού κόσμου, γίνεται κατανοητή η σφοδρότητα στην αντιπαράθεση μεταξύ των δύο πλευρών, ειδικά όταν τα πάθη, ενισχυόμενα και από σύγχρονες αιτίες, κυριαρχήσουν.
Τον ρόλο της Μοσούλης, τότε, είχαν οι πόλεις Najaf, Kuf και Karbala, οι οποίες ανήκουν στο Ιράκ και είναι οι Άγιοι Τόποι των Σιϊτών καθώς εκεί βρίσκονται τεμένη με τα ταφικά μνημεία των imam Ali, Abas και Hussein. Β΄. Σημερινές αναλογίες και το χρονικό μιας κρίσης Σε μία ιστορική αντισοιχία, επιβεβαρυμμένης από τις σύγχρονες παραμέτρους του γεωπολιτικού παιγνίου, ο Abu Bakr Al-Baghdadi, ηγέτης των μαχητών του ISIS, επιχειρεί να ανακαταλάβει για λογαριασμό των Σουνιτών, οι οποίοι επί Σιϊτικής Κυβέρνησης Maliki, βρέθηκαν απηνώς διωκόμενοι και εξωθούμενοι στο περιθώριο, αντιμέτωποι με μια πρωτοφανή πολιτική διακρίσεων και διωγμών.
Ευνοήτως, οι Σουνιτικοί πληθυσμοί του Anbar και της Samara (περιοχή της Μοσούλης), είδαν τις δυνάμεις του ISIS, ως απελευθερωτικό στρατό, τιμωρό των κυβερνητικών δυναστών τους. Η Συριακή κρίση, προσέφερε το κατάλληλο έδαφος, προκειμένου να αναπτυχθεί το κίνημα αυτό και λειτούργησε αποσταθεροποιητικά και για το Ιράκ των -ούτως ή άλλως- ευαίσθητων ισορροπιών· τούτο διότι, η επέμβαση των Δυτικών Δυνάμεων τον Απρίλιο του 2003, αν και απολύτως επιτυχής στο στρατιωτικό τομέα, οδηγήθηκε σε πλήρη και παταγώδη αποτυχία στον πολιτικό καθώς δεν είχε υπάρξει σοβαρός σχεδιασμός και προετοιμασία από πλευράς των κυρίως υπευθύνων, Rumsfeld-Chainy.
Το κενό εξουσίας που άφηνε πίσω του ο Sadam, επιχειρήθηκε να καλυφθεί από τον Ahmad Chelebi ο οποίος δεν έχαιρε εκτίμησης, όχι μόνον από τους Ιρακινούς αλλά και ολοκλήρου του Αραβικού κόσμου –η Ιορδανία απείλησε με κλείσιμο των Αμερικανικών βάσεων-, αφού ο Chelebi θεωρείτο τυχοδιώκτης και καιροσκόπος, με καταδίκες στην Ιορδανία για κερδοσκοπικά παιχνίδια εις βάρος του νομίσματος της χώρας (Ιορδανικό Δηνάριο).
Εμπρός σε αυτό το αδιέξοδο και δεδομένου ότι το προηγούμενο καθεστώς δεν επέτρεπε την ύπαρξη αντιπολιτευτικών σχημάτων από τα οποία θα ανεδεικνύοντο πολιτικές προσωπικότητες ικανές να αναπληρώσουν το κενό, επελέγη η πρακτική συνάθροιση θρησκευτικών ηγετών και ηγετίσκων, οι οποίοι και πρώτο μέλημα είχαν την εδραίωση της θέσης τους στην νέα πραγματικότητα.
Το Iraqi National Congress του 2003 ήταν κατά κύριο λόγο μια συγκέντρωση θεοκρατών με εξαίρεση τους Κούρδους του Βορείου Ιράκ, το Kομμουνιστικό Kόμμα Ιράκ και μια μικρή ομάδα κοσμικών Σιϊτών υπό τον Iyad Allawi.
Στο σημείο αυτό πρέπει να διευκρινισθεί ότι οι κομμουνιστές του Ιράκ τάχθηκαν από την πρώτη ημέρα στο πλευρό των Δυτικών και συνέπραξαν στις εξελίξεις της επόμενης ημέρας, γιατί –όπως και κάθε Μουσουλμάνος ηγέτης-, ο Σαντάμ είχε εξαπολύσει διωγμό κατά των άθεων Κομμουνιστών, μιας και για το Ισλάμ ο κίνδυνος δεν είναι, πρωτίστως, οι αλλόθρησκοι λαοί της Αγίας Γραφής, αλλά οι εθνικοί (ειδωλολάτρες) και οι άθεοι.
Το τραγικότερο, όμως, ατόπημα το οποίο έμελλε να θέσει την βάση για την πλήρη εκτροπή των πραγμάτων στο Ιράκ κατά την μετέπειτα περίοδο 2005-2007, διεπράχθη από τον πρώτο επικεφαλής της CPA (Coalition Provisional Authorities-Προσωρινές Αρχές Συνασπισμού), πρέσβυ Paul Bremer, ο οποίος με μία άνευ λογικής αιτιολογίας απόφασή του διέλυσε περί τα τέλη Μαΐου – αρχές Ιουνίου του 2003 τον Ιρακινό στρατό και απέταξε όλα τα στελέχη του, σε όλη την κλίμακα της ιεραρχίας (αξιωματικούς, υπαξιωματικούς κ.λπ.).
Δεδομένου ότι η Αστυνομία και η κρατική ασφάλεια (Muhabarat) είχαν ήδη διαλυθεί, προ της εισόδου της πολυεθνικής δυνάμεως στην Ιρακινή Πρωτεύουσα, εξ αιτίας του φόβου των στελεχών τους για αντίποινα, η πλήρης διάλυση του στρατού ως της μόνης συντεταγμένης δυνάμεως ασφαλείας, σε συνδυασμό με την αμερικανική «αμηχανία», επέτρεψε την είσοδο πυρήνων της Al-Qaeda –ο Σαντάμ λόγω των δογματικών και άλλων διαφορών με την Ουαχαμπιτική τρομοκρατική οργάνωση, επιχειρούσε κατασταλτικά εναντίον της.
Μία ακόμη συνέπεια αυτής της αδικαιολόγητης ανοησίας, ήταν και η δημιουργία ενόπλων ομάδων αντίστασης οι οποίες συγκροτήθηκαν από τα διωχθέντα επαγγελματικά στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και φυσικά την απόκτηση βαρέως οπλισμού και υλικών από τις στρατιωτικές αποθήκες. Συνυπολογιζομένης της υπό τέτοιες συνθήκες χάους, ανάπτυξης του κοινού εγκλήματος, αντιλαμβάνεται κανείς σε ποια περίοδο εισήρχετο ο Ιρακινός λαός.
Παρά ταύτα, η ανάδειξη του Iyad Allawi, κοσμικού Σιΐτη πολιτικού με κύρος και αποδοχή από όλες τις εθνοτικές και θρησκευτικές ομάδες -Κούρδων, Σιϊτών, Σουνιτών κ.λπ.-, άφησε μια ακτίνα φωτός ελπίδας για την μετάβαση, έστω και μέσω δύσβατου στενωπού, σε μία πιο ομαλή και ειρηνική επόμενη ημέρα.
Ατυχώς, οι τρομοκρατικοί θύλακες της Al-Qaeda και των ακολούθων της, κάποιοι πυρήνες φανατικών Μπααθιστών και Σουνιτών, επέτυχαν να δημιουργήσουν χαοτικές συνθήκες με τις συνεχείς επιθέσεις κατά Σιϊτών οι οποίοι αποτελούσαν, πλέον, την νέα τάξη εξουσίας. Η αβελτηρία του Bremer, η Ιρανική εμπλοκή -η οποία είχε ήδη να γίνεται εμφανής υπό το πρόσχημα του ομοδόξου θρησκεύματος- και ο καιροσκοπισμός Ιρακινών πολιτικών, επέφερε την πτώση της Κυβερνήσεως Alawi και την ανάρρηση του Al-Jaffery στην Πρωθυπουργία του Ιράκ.
Ο τελευταίος, πολιτικά ανεπαρκής και φανατικός, υπό πλήρη Ιρανική επιρροή Σιϊτης, είναι εκείνος που νομιμοποίησε τον εξοπλισμό των Σιϊτικών πολιτοφυλακών (στρατό Mehdi του Moqtada Al-Sadr και στρατού Bedr του Al-Hakim) και πλέον η εμφύλια διεθνοτική-διαθρησκευτική σύγκρουση, επισήμως ακήρυκτη, έγινε πραγματικό γεγονός. Ήταν η περίοδος «όλοι, εναντίον όλων».
Η ανάληψη της αρχηγίας της πολυεθνικής δυνάμεως στο Ιράκ από τον Στρατηγό Petraus, ήταν η αιτία που τα πράγματα στο Ιράκ άρχισαν να οδηγούνται προς διευθέτηση. Εκτός από την ανάληψη δράσης των μαχίμων τμημάτων των Αμερικανικών και εν γένει συμμαχικών, δυνάμεων με την επιχείρηση «πλημυρίδα» (Surge), σημαντική παράμετρος υπήρξε η άσκηση πίεσης στον Ιρακινό Πρωθυπουργό και την κυβέρνησή του, προκειμένου να επανενταχθεί η Σουνιτική πλευρά στην Κυβέρνηση και να συμπράξει στην προσπάθεια ειρήνευσης της χώρας και στην μάχη κατά των τρομοκρατών.
Ενδεικτικό της βαρύτητος που απέδιδε η Αμερικανική πλευρά στην επιτυχία αυτού του εγχειρήματος, είναι το γεγονός ότι ο Πρόεδρος Bush to 2008, έφθασε με το Air Force One στο Ιράκ και συνάντησε προσωπικά τους Σουνίτες ηγέτες των φυλών του Anbar και των γύρω περιοχών.
Παράλληλα, επετεύχθη η απομόνωση και ήττα του Sadr και της πολιτοφυλακής του, ένα τμήμα της οποίας επεδίδετο στο πλιάτσικο και την τρομοκράτηση του πληθυσμού και σε ένα άλλο, σημαντικού μεγέθους, οι Ιρανικές, μυστικές υπηρεσίες είχαν επιτύχει να διεισδύσουν και να αναλάβουν τον έλεγχο της. Την περίοδο από τα μέσα του 2004, μέχρι το 2007, οι δολοφονίες αντιπάλων, απαγωγών, ληστειών κ.λπ., ήταν καθημερινή ρουτίνα.
Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι πολλοί πιλότοι της Ιρακινής αεροπορίας κατά τον Ιρακινοϊρανικό πόλεμο δολοφονήθηκαν αυτή ακριβώς την περίοδο. Κοινό έγκλημα και τρομοκρατία δημιουργούσαν μία εφιαλτική καθημερινότητα, η οποία σε συνδυασμό με την κυβερνητική αδράνεια στην ανασυγκρότηση της χώρας και την αποκατάσταση των υποδομών, η πλήρης παράλυση των δημοσίων υπηρεσιών και της παραγωγικής διαδικασίας, έστρεφε την Ιρακινή κοινωνία προς ακραίες επιλογές. Σε μία χώρα με 50 βαθμούς θερμοκρασία οι ελλείψεις π.χ., ηλεκτρικού και δικτύου ύδρευσης, γίνονται εφιάλτης στην καθημερινότητα.
Το 2008-2009, η κατάσταση στο Ιράκ, έβαινε προς εξομάλυνση και μεμονωμένες –μερικές αρκετά εντυπωσιακές επιθέσεις όπως π.χ., εκείνη εναντίον του Ιρακινού ΥΠΕΞ με εκατόμβη νεκρών και τραυματιών-, δεν απέτρεπαν την θετική πορεία των πραγμάτων. Όμως, η εκλογή στην Προεδρία των ΗΠΑ του Baraq Obama, έδωσε την ευκαιρία στον Maliki να θέσει έντονα το αίτημα ταχύτερης αποχώρησης των μαχίμων Αμερικανικών δυνάμεων, παρά το χρονοδιάγραμμα της SOFA (Status of Forces Agreement). Προφανώς το αίτημα διετυπώθη από τον Ιρακινό Πρωθυπουργό, αλλά υπαγόρευε η Ιρανική καθοδήγηση.
Η εμπλοκή της Τεχεράνης στα Ιρακινά πράγματα ήταν ήδη μεγάλη και το Ιράκ αποτελούσε σημαντικό παράγοντα στην υλοποίηση του σχεδιασμού του Σιϊτικού κέντρου στο παιχνίδι επιρροής και περιφερειακού ανταγωνισμού, αφού είναι όμορο με την Συρία των Asad και την Σουνιτική και δυτικόφιλη Ιορδανία. Παράλληλα, είναι γέφυρα με τον Λίβανο στον οποίο η Hizbollah του Nasrallah, διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο. Σε όλη την περίοδο, πρέπει να επισημανθεί η τακτική της Κουρδικής συνιστώσας.
Οι Κούρδοι ηγέτες Masud Barzani του PDK και Jalal Talebani του PUK, παρά το γεγονός ότι μέχρι την επέμβαση των ξένων στρατευμάτων στο Ιράκ ευρίσκοντο σε εμπόλεμη διαμάχη, με τον Barzani να ελέγχει την περιοχή του Arbil και τον Talebani την περιοχή της Suleimanija, προ των κοινών ωφελειών που θα προέκυπταν μετά την πτώση του καθεστώτος Sadam να συνεννοηθούν και να μοιράσουν μετά την εξουσία· ο Barzani κράτησε για το κόμμα του το Αυτόνομο Κουρδιστάν του Βορείου Ιράκ και τον Talebani να αναλαμβάνει την Προεδρία του Ιράκ στην Βαγδάτη, με συμφωνία εναλλαγής στην εξουσία.
Το μεγαλύτερο διεκδικούμενο τμήμα, ήταν το Kirkuk, το οποίο διαθέτει μεγάλα και άριστης ποιότητας, κοιτάσματα υδρογονανθράκων και στο οποίο διαβιούν τρείς, περίπου ισοδύναμες πληθυσμιακά, κοινότητες: Αραβική Κουρδική και Τουρκμενική. Η σημερνή κρίση, με τους μαχητές του ISIS ante portas της Βαγδάτης, έδωσε την ευκαιρία στους Κούρδους Peshmerga να καταλάβουν την Περιφέρεια Kirkuk, με πρόσχημα την προστασία του πληθυσμού, δίνοντας έτσι de facto λύση στην εκκρεμότητα του δημοψηφίσματος για την ένταξη της διεκδικούμενης από Βαγδάτη και Arbyl περιοχής.
Ποια θα είναι η κατάληξη δεν μπορεί να προβλέψει κανείς. Το ηθικό των Ιρακινών δυνάμεων βρίσκεται στο ναδίρ και η ευθύνη για αυτό ανήκει αποκλειστικά στον Ιρακινό Πρωθυπουργό. ενδεικτικό ότι ο Maliki, ακόμη και προ του κινδύνου καταλήψεως της Ιρακινής Πρωτεύουσας από τους φανατικούς ισλαμιστές του ISIS, αρνείται να παρακάμψει τον εγωισμό και την ιδιοτέλειά του και να συμπράξει στον σχηματισμό κυβερνήσεως εθνικής σωτηρίας. Η απραξία από δυτικής πλευράς, δεν αποτελεί σώφρονα τακτική, καθώς κανέναν στον πλανήτη δεν ωφελεί η δημιουργία ενός ισλαμικού κράτους αντίστοιχου του Ιράν ή των Taliban.
Είναι εφιαλτική και μόνη η σκέψη ότι κάτω από την ιερή μανία των φανατικών ισλαμιστών θα ανατινάζονται μνημεία όπως αυτά της Βαβυλώνας (σημερινή Hila), κατά αναλογία της πρακτικής των Taliban έναντι των μνημείων του Βούδα στα βουνά του Αφγανιστάν. Επίσης, πραγματική λύση δεν αποτελεί η εγκατάλειψη κάθε δραστικής πρωτοβουλίας, από πλευράς του Δυτικού κόσμου, στα χέρια του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης.

Τι συμβαίνει στο Ιράκ και γιατί οι τζιχαντιστές προελαύνουν ακάθεκτοι; (ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΤΟ Koolnews-21ης Ιουνίου)

Οι προβολείς του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, καθ’ όλη την διάρκεια των 10 και πλέον προηγουμένων ετών, παρέμεναν στραμμένοι στην περιοχή της Μέσης Ανατολή.

Η επέμβαση των δυνάμεων του Δυτικού Συνασπισμού στο Ιράκ, προκειμένου να ανατραπεί το καθεστώς Σαντάμ Χουσεΐν, η Αραβική Άνοιξη και οι μετέπειτα εξελίξεις στην Αίγυπτο, η Συριακή κρίση, οι μόνιμες πλέον, συγκρούσεις στην Παλαιστίνη και η κινητικότητα στην πορεία του θέματος του διαλόγου με το Ισραήλ, καθώς και οι εντάσεις με συχνά βίαιη κατάληξη στον Λίβανο, αλλά και η αλλαγή της ηγεσίας στο Ιράν και η υπογραφή της ενδιάμεσης συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας αυτής που επέφερε αποκλιμάκωση της έντασης στις σχέσεις της Τεχεράνης με την Δύση, πάντοτε, αποτελούν προκλήσεις για όσους αναλυτές ασχολούνται ή γενικότερα για όσους θεωρούν ενδιαφέρον να ασχοληθούν με τα τεκταινόμενα στην περιοχή αυτή.

Το διάστημα της τελευταίας εβδομάδας, την προσοχή όλων, προσελκύει η κατάσταση η οποία εξελίσσεται στο Ιράκ· όχι, διότι η Δύση προέβη σε κάποιες ενέργειες, ούτε γιατί βομβιστικές επιθέσεις τρομοκρατών γίνονται αφορμή για εκατόμβες θυμάτων –αυτό, άλλωστε,  ήταν ρουτίνα το τελευταίο διάστημα.
Αιτία για την ανησυχία, αυτή τη φορά, είναι η επέλαση των τζιχαντιστών ανταρτών του ISIS, οι οποίοι συνέτριψαν τις Ιρακινές δυνάμεις στην Μοσούλη και προελαύνουν προς την Βαγδάτη, δίχως οι δυνάμεις ασφαλείας της πολύπαθης χώρας να εμφανίζονται ικανές να ανακόψουν την ορμή των φανατικών μαχητών του τρομοκρατικού, αυτού μορφώματος.

Η ανικανότητα αυτή δεν οφείλεται σε ανεπάρκειες των Ιρακινών ενόπλων δυνάμεων και δυνάμεων ασφαλείας, συναφείς με τον εξοπλισμό ή τα τυχόν ελλείμματα εκπαίδευσης. Στην Μοσούλη, επί παραδείγματι, οι κυβερνητικές δυνάμεις υπερείχαν κατά πολύ αφού, διέθεταν περισσότερους από 10.000 άνδρες, άρματα μάχης και σύγχρονο, βαρύ οπλισμό,  ενώ οι επιτιθέμενοι ισλαμιστές ήσαν, κατά βάση, εξοπλισμένοι με λίγα πολυβόλα και τα all time classic όπλα των ανταρτικών ομάδων τύπου ΑΚ (Kalashnikov). Ούτε μπορεί κανείς να ισχυρισθεί ότι τα στελέχη του Ιρακινού στρατού διακατέχονται από δειλία ή φόβο, μιας και ο 10ετής πόλεμος με το Ιράν και η επέκεινα ιστορία (πόλεμος Κόλπου, μάχη κατά ενόπλων τρομοκρατικών ομάδων και συμμοριών μετά το 2003), αποδεικνύουν ότι διαθέτουν την ικανότητα διενέργειας πολεμικών επιχειρήσεων. Γιατί λοιπόν, μόλις έπεσαν οι πρώτες ριπές από τους ενόπλους του ISIS, οι δυνάμεις της Βαγδάτης ετράπησαν σε φυγή; Η απάντηση είναι απλή και συντίθεται από δύο παραμέτρους.

Αφ’ ενός, οι ένστολοι κυβερνητικοί δεν αισθάνονται κανενός είδους ηθική υποχρέωση να διακινδυνέψουν την ακεραιότητά τους και να πολεμήσουν για την Κυβέρνηση του Nuri Al-Maliki. Κατ’ αρχάς, γιατί ό Πρωθυπουργός του νέου Ιράκ, παρά το ότι είχε κάθε ευκαιρία να οδηγήσει την χώρα στην ομαλότητα, μετά την αποχώρηση των Αμερικανών από το Ιράκ και την διαφαινόμενη εξομάλυνση των διακοινοτικών ενόπλων συγκρούσεων μεταξύ Σουνιτών και Σιϊτών, που επετεύχθη από τον Στρατηγό David Petreaus με την επιχείρηση Surge (2007-2008) των Αμερικανικών Δυνάμεων, η οποία ως ειρωνεία της ιστορίας ξεκίνησε από την επαρχία Ninewa (Νινευή), της οποίας η Μοσούλη είναι πρωτεύουσα· παραλλήλως, ο Αμερικανός επικεφαλής της πολυεθνικής δυνάμεως στο Ιράκ, άσκησε σηματική πίεση στην Ιρακινή κυβέρνηση, προκειμένου να επανενταχθούν Σουνίτες στις τάξεις του Στρατού και Αστυνομίας του Ιράκ –που μέχρι τότε προσέκρουαν στην μισαλλόδοξη αδιαλλαξία των φανατικών Σιϊτών και του ιδίου του Maliki-, ενώ πέτυχε συμφωνία ειρήνευσης και υποστήριξης από πλευράς των Σουνιτών φυλάρχων των επαρχιών Anbar και Dyala και συγκερκιμένα των πόλεων: Tikrit, Dyala, Baquba, Ramadi, Fallutza), στην μάχη κατά της Al-Qaeda και της εσωτερικής τρομοκρατίας.

Τα όποια οφέλη απεδείχθησαν προσωρινά, καθώς η Ιρακινή Κυβέρνηση υπό τον Maliki, μετά την αποχώρηση των Αμερικανών –την οποία επέσπευσε, πιθανότατα για λόγους που αφορούσαν στην Ιρανική καθοδήγηση-, επανήλθε στο καθεστώς διωγμών και περιθωριοποίησης των Σουνιτών. Αποτέλεσμα να μην μπορεί να συγκροτήσει αξιόπιστες και αποτελεσματικές δυνάμεις με το αναγκαίο, για τις επικρατούσες στην χώρα συνθήκες, φρόνημα· ευνοήτως και οι Σουνιτικοί πληθυσμοί της περιοχής της Μοσούλης και του Anbar δεν αισθάνονται καμία υποχρέωση έναντι της Κυβερνήσεως της Βαγδάτης.

Αφ’ ετέρου, η Ουάσιγκτον, εμφανίζεται με πολιτικές θέσεις περί συνεργασίας και απαγκίστρωσης από πολεμικές εμπλοκές κ.λπ., αλλά, δίχως επεξεργασμένη στρατηγική για την περιοχή. Τούτο κατέστη πρόδηλο στην Συριακή κρίση και στις Αμερικανο-Ρωσικές επαφές περί αυτής αλλά και για το εν εξελίξει ζήτημα της Ουκρανίας. Επιπροσθέτως, η αλλαγή στην ηγεσία του Ιράν, μπορεί να έδωσε καρπούς στο θέμα του πυρηνικού προγράμματος και να επετεύχθη μια αρχική συμφωνία, αλλά τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα μέλλει να κριθούν.
Όμως, η αμφιθυμία και η ανοχή στο Σιϊτικής προελεύσεως καθεστώς της Δαμασκού, επέτρεψε την ανάπτυξη, την κατάκτηση ηγετικών θέσεων  και εν τέλει την αποθράσυνση φανατικών ισλαμιστικών ομάδων και τρομοκρατών, οι οποίοι επιχειρούν να πάρουν την ρεβάνς στο Ιράκ. Σε αυτό οι ισλαμιστές του ISIS έχουν σύμμαχους την ανοησία και τον φανατισμό του Maliki και άλλων στοιχείων της κυβέρνησής του.

Ποιοι είναι όμως αυτοί οι μαχητές της ISIS; Της οργάνωσης αυτής που το πλήρες όνομά της είναι «Μέτωπο για την Ισλαμική Πολιτεία στο Ιράκ και την Συρία» («Islamic State of Iraq and Levante),[i] ηγείται ο Abu Bakr Al-Baghdadi. Λίγα πράγματα είναι γνωστά για αυτό, πιθανολογείται ότι γεννήθηκε το 1971 στην πόλη Samara, βόρεια της Βαγδάτης. φανατικός σουνίτης εντάχθηκε στο κίνημα εξεγέρσεως κατά της νέας Ιρακινής κατάστασης, το οποίο αναπτύχθηκε μετά την Αμερικανική επέμβαση. Αρχικά, εντάχθηκε σε μία ομάδα-παρακλάδι της ιρακινής Al-Qaeda, και το 2010 ανεδείχθη στην ηγεσία της. Αυτή η ομάδα, μετεξελίχθηκε στο σημερινό ISIS και τον Απρίλιο του 2013, ανακοινώθηκε η επίσημη ίδρυση της οργάνωσης αυτής.
Μετά τις επιτυχείς επιχειρήσεις κατά της Al-Qaeda στο Ιράκ, εγκατεστάθη με την ομάδα του στην Συρία και συνέχισε εκεί την δράση του. Πρότεινε στην ηγεσία της τρομοκρατικής οργάνωσης Al-Nusra Front (το παρακλάδι της Al-Qaeda στην Συρία), την ενοποίηση των δύο οργανώσεων, πρόταση όμως που απορρίφθηκε ασυζητητί, τόσο από τον τοπικό ηγέτη Al-Zawahiri όσο και από υψηλότερα ηγετικά κλιμάκια της.  Ο Σύρος ηγέτης της τρομοκρατικής οργάνωσης, διατύπωσε την πρόταση να ασχοληθεί ο Abu Bakr με το Ιράκ και να αφήσει την δράση στην Συρία στην Al-Nusra.  

Ο ηγέτης του ISIS, όμως, συνέχισε να «εργάζεται» στην κατεύθυνση σύστασης ενός ενιαίου Ισλαμικού Κράτους στην Συρία και το Ιράκ. Σήμερα, υπολογίζεται ότι το 70% των μαχητών στην Συριακή αντίσταση έχουν ενταχθεί στις γραμμές του ISIS και τούτο, σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών-, οφείλεται στο γεγονός ότι εμπνέονται από τον Al-Baghdadi ο οποίος δίνει το παρόν στην μάχη μαζί με τους άνδρες του και δεν πείθονται από τους άλλους ηγέτες της Qaeda και των τοπικών κλάδων της (Al-Zawahiri κ.ά.), οι οποίοι περισσότερο θεολογούν και επιλέγουν ύπουλα κτυπήματα μέσω βομβιστικών ενεργειών, παρά την μάχη και την άμεση σύγκρουση με τον εχθρό. Κατά ισχυρισμούς πηγών, μέσα από τους κύκλους των τρομοκρατικών ομάδων στην περιοχή,  το ISIS διαθέτει πληθώρα μαχητών και εν δυνάμει μαρτύρων σε χώρες της Δυτικής Ευρώπης (Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο κ.λπ.).

Η κρίση στην Συρία και η αμφιθυμία - τονίζω- που επέδειξε η Δύση, εξέθρεψαν την οργάνωση του Al-Baghdadi. Αναφέρεται, ότι τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους, φιλοδυτικές, δημοκρατικές και κοσμικές μουσουλμανικές  οργανώσεις της Συριακής αντιπολίτευσης, συνασπίσθηκαν σε μία προσπάθεια εκδίωξης των ξένων μαχητών και του ISIS από τα Συριακά εδάφη, γεγονός που κατέστη αδύνατον· πολλοί από τους αντιπάλους τους έχασαν την ζωή τους, όπως και μεγάλος αριθμός αμάχων, μη υποστηρικτών της ISIS.
Παρά τις χείριστες επιδόσεις της κυβέρνησης Maliki, η επιβολή ενός καθεστώτος τύπου Taliban από το ISIS, δεν είναι εκείνο που αξίζει στον λαό του Ιράκ. Η δημοκρατική Δύση, έχει υποχρέωση να σταθεί στο πλευρό των Ιρακινών και να αποζημιώσει τον λαό αυτό για τα δεινά που έχει υποστεί καθ’ όλη την διάρκεια των 2 τελευταίων 10ετιών. Σε καμία, δε περίπτωση η πρωτοβουλία ενισχύσεως των Ιρακινών και ανασχέσεως της προέλασης της  φανατικής συμμορίας του Abu Bakr και των άλλων μισαλλόδοξων ισλαμιστών που συγκλίνουν με το ISIS,  δεν πρέπει να αφεθεί αυτό στα χέρια των Ιρανών Αγιατολάχ. Η Δύση πρέπει να απαντήσει δίχως ενδοιασμούς, άμεσα και εν ανάγκη σκληρά, πάντοτε βέβαια σε συνεννόηση και συνεργασία με την νόμιμη κυβέρνηση της Βαγδάτης.

---

[i] Το τελικό -S- στο αρκτικόλεξο, προέρχεται μάλλον από την αραβική λέξη al-Sham. Αυτό μπορεί να αναφέρεται στην Εγγύς και Μέση ή την Συρία ή και στην Δαμασκό, αλλά στο πλαίσιο της παγκόσμιας Jihad (Τζιχάντ), αναφέρεται στην Εγγύς και Μέση Ανατολή (Levante).

Πρώτες μετεκλογικές σκέψεις- "Μεταρρύθμιση" 07/06/2014

Το αποτέλεσμα των εκλογών για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ευνοήτως, πυροδοτεί μια σειρά προβληματισμών, αναλύσεων και ερμηνειών –κάθε εμβέλειας, βαρύτητας και επιπέδου. Προφανώς και σε μια δημοκρατική Πολιτεία κάθε μέλος της δικαιούται να εκφράζει την γνώμη και την δική του εκδοχή των πραγμάτων. Ειδικά όταν πρόκειται για πρόσωπα που έχουν και συμμετοχή και μια ιστορική διαδρομή αυτό, η δημόσια τοποθέτηση δηλαδή, αποτελεί υποχρέωση.

Εξοργίζει όμως η περίπτωση που κάποιος, ενώ ήταν απών είτε για λόγους ψυχικής διαθέσεως είτε για λόγους καιροσκοπισμού –πολύ κακή εκδοχή η τελευταία-, προσπαθεί να καπηλευθεί ή να «γκριζάρει» την πραγματικότητα, η οποία δημιουργήθηκε μετά από μια σκληρή εκλογική μάχη. Επίσης, προκαλεί την αισθητική και θέτει σε σκληρή δοκιμασία το νευρικό μας σύστημα η εργώδης προσπάθεια κάποιων να προβλέψουν, προδικάσουν και να δώσουν τις … κατευθυντήριες γραμμές για το μέλλον και την προοπτική πορεία της Παράταξης. Φαινόμενο που παίρνει εξωφρενικές διαστάσεις με την ηλεκτρονική δημοκρατία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Δύσμοιρη κεντροαριστερά!

Και όλα αυτά, γιατί ο άνθρωπος που είχε θέσει κεφαλήν υπό την Δαμόκλειο σπάθη ενός ατυχούς αποτελέσματος -σε μια περίοδο που η Παράταξη, το κόμμα στο οποίο ανέλαβε την Προεδρία, βρισκόταν στην μέση ενός κυκλώνα, έχοντας υποστεί ένα απρόσμενο δημογραφικό σοκ-, τόλμησε να εξαγγείλει αυτό που όλοι ψιθυρίζουν. Ότι απαιτείται ένα Συνέδριο του συμμαχικού πολιτικού σχηματισμού που κατάφερε στην πλέον δυσχερή συνθήκη να κρατήσει ζωντανή την προοπτική ανασυγκρότησης του Προοδευτικού Χώρου. Γιατί αυτό είναι η «Ελιά» (προσωπικά δεν ικανοποιούμαι ούτε πολιτικά ούτε αισθητικά από την ονομασία αυτή, την βρίσκω κακή και άστοχη αντιγραφή του Ιταλικού πρωτοτύπου, αλλά, αυτό είναι το λιγότερο αυτή την στιγμή). Είναι ένα stem cell του προοδευτικού χώρου, ο οποίος έχει απόλυτη και ζωτική ανάγκη να αναζωογονηθεί μετά την κατάρρευση του ΠΑΣΟΚ, για την οποία σε επόμενο χρόνο πρέπει να γίνει μια πραγματική συζήτηση, ώστε να καταρριφθούν μύθοι και φαντασιώσεις.

Όσον αφορά στο θέμα ΠΑΣΟΚ, τα πράγματα νομίζω –όσο και αν με ενοχλεί, με πονάει θα τολμούσα να πω-, ότι δύσκολα ο πολιτικός αυτός φορέας θα επανέλθει (αν ποτέ επανέλθει), στην θέση που είχε κατά τις αρχές του 2010. Πρέπει να συγκρατηθεί ότι, τα άλλα κόμματα στον Ευρωπαϊκό Νότο που η κρίση ξέσπασε στα χέρια τους, υπέστησαν φυσικά μειώσεις των εκλογικών μεγεθών τους· κανένα όμως δεν έφθασε στο όριο της διάλυσης, όπως συνέβη με το ΠΑΣΟΚ. Άρα η ηγεσία της περιόδου είναι άμοιρη ευθύνης;

Σήμερα, παρά τις καλές ή «καλές» προθέσεις πρέπει να ανιχνεύσουμε την κατάσταση έτσι όπως αυτή έχει διαμορφωθεί με τόλμη, ευθυκρισία και απαλλαγμένοι από taboo’s ή συναισθηματικά φορτισμένες εμμονές. Αν το Κίνημα παραμείνει με την σημερινή δομή και πλαίσιο, το μόνο που το μέλλον επιφυλάσσει είναι η συνεχιζόμενη απαξίωση και φθορά. Δικαίως ή αδίκως, το κόμμα κατηγορήθηκε και χρεώθηκε με πολλές αμαρτίες και φορτώθηκε πολλά βάρη. Κοινωνικές συμμαχίες που το στήριξαν και του έδωσαν την πολιτική κυριαρχία επί μια σχεδόν 30ετία έχουν διαρραγεί και ο χώρος λεηλατήθηκε, στην καλύτερη εκδοχή από μη σοβαρούς φορείς στα όρια ενδιαφέροντος της ψυχιατρικής (βλ. ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ) ή από λούμπεν μορφώματα, στα όρια του υποκόσμου (βλ. ΧΑυγή). Το βέβαιο είναι ότι κανείς δεν δίνει προσοχή σε εκφραζόμενες απόψεις από τον χώρο και δυστυχώς, ακόμη και πολύ σοβαρά ή και ζωτικής σημασίας τοποθετήσεις δεν ευτυχούν να βρουν ακροατήριο, το οποίο αν δεν αποδεχθεί και αναγνωρίσει την θετική πλευρά, τουλάχιστον θα ακούσει.

Από την άλλη πλευρά, είναι γεγονός ότι ένα πολύ σημαντικό, πλειοψηφικό θα έλεγα, τμήμα της κοινωνίας, παραμένει σε αναμονή δίδοντας νίκες σε υποψηφιότητες που προέρχονται από τον ευρύτερο χώρο της κεντροαριστεράς. Το άλλο σημείο που πρέπει να λάβει κάποιος υπ’ όψιν είναι το ότι η κρίση ανέδειξε το πρόβλημα προσανατολισμού και έλλειψης απαντήσεων από την πλευρά της σοσιαλδημοκρατίας σε Ευρωπαϊκό –τουλάχιστον-, επίπεδο. Η μεταστροφή του καπιταλισμού αιφνιδίασε όλους. Μέχρι πρότινος, το κέρδος παρήγαγε η υπεραξία μέσα από τον έλεγχο εργασίας και παραγωγής. Στην σύγχρονη εκδοχή, αυτό τείνει να εκλείψει και η οικονομία χειραγωγείται από τα τραπεζικά ή άλλα founds. Είναι κοινή παραδοχή ότι το χρήμα που αναφέρεται παγκοσμίως δεν υπάρχει στην πραγματικότητα. Η σοσιαλδημοκρατία ως ενδιάμεσο στάδιο πριν την εγκαθίδρυση επαναστατικού, ολοκληρωτικού καθεστώτος είναι πρόταση ιστορικού συμβιβασμού. Στα προηγούμενα χρόνια, λειτούργησε και έφερε ισόρροπο αποτέλεσμα κοινωνικού κράτους και ανάπτυξης. Στις μέρες μας, το αντικείμενο και το πλαίσιο του συμβιβασμού είναι ζητούμενα. Αν συνυπολογισθεί ότι στην χώρα μας ο καπιταλισμός ήταν στην . . . Βαλκανική εκδοχή του, με όλες τις γνωστές γενετήσιες παθογένειες τότε γίνεται εύκολα κατανοητό ότι η σοσιαλδημοκρατική προοδευτική πρόταση, η οποία θα εκφράσει τον «όλο» Προοδευτικό χώρο και θα τον καταστήσει ρεύμα πλειοψηφίας, δεν μπορεί να προκύψει από έναν και μόνο φορέα, τουλάχιστον όχι από τις υπάρχουσες δομές.

Επομένως ο ερεθισμός του κομματικού πατριωτισμού στο ΠΑΣΟΚ και η πρόκληση συναισθηματικών φορτίσεων είναι είτε ιδιοτελής πρακτική είτε επιπόλαιη και αφελής ανάγνωση των δεδομένων, σε κάθε περίπτωση αδιέξοδος και απρόσφορος δρόμος. Η ανασύνταξη, η ανασυγκρότηση του χώρου της κεντροαριστεράς δεν προκύπτει από επικλήσεις πνευμάτων, θυσίες στους προγόνους και τις ουράνιες δυνάμεις.

Είναι αποτέλεσμα διεργασιών πολιτικών με την μέγιστη δυνατή συμμετοχή και διευρυμένους πολιτικούς ορίζοντες, λαμβανομένων, πάντοτε, υπ’ όψιν των διεθνών δεδομένων και παραμέτρων. Δεν πρέπει να παραβλέπεται ότι το σύνθημα που κυριάρχησε με το ΠΑΣΟΚ το 1981, σήμερα αποτελεί κεντρικό σύνθημα –άκρως αποδοτικό-, στα χείλη των υποδίκων εγκληματιών. Η προοδευτική παράταξη, η κεντροαριστερά έχει την ιστορική ευθύνη να διαμορφώσει σύγχρονο και πραγματικό λόγο και θέσεις.. Όχι αφηρημένες γενικότητες και ευχολόγια. Αλλά σε συγκεκριμένα πεδία πολιτικής και με συγκεκριμένες, σαφείς προτάσεις. Οφείλεται απολύτως συγκροτημένη θέση για τους τομείς:

• Της Παιδείας

• Της αποκατάστασης των θεσμικών λειτουργιών στην δημοκρατική διαδικασία. Εκλογικός νόμος που θα εστιάζει στην αποκατάσταση των ελλειμμάτων στην λειτουργία του πολιτικού συστήματος και όχι στην χειραγώγηση από ομάδες ηγεμονίας. Η πολιτική διεργασία πρέπει να πείθει και να είναι υπόθεση που αφορά όλους. Εντός και εκτός πολιτικών σχηματισμών.

• Της αλλαγής του διοικητικού συστήματος της χώρας: καμία διαρθρωτική αλλαγή δεν θα μακροημερεύσει και ούτε θα αποδώσει, αν εφαρμοσθεί από ένα διεφθαρμένο και απηρχαιωμένο εργαλείο και ένα συγκεντρωτικό κράτος.

• Της ανάπτυξης: τι, πώς, ποιοί, πότε. Με σαφή και χρονικά οριοθετημένη πρόταση του νέου παραγωγικού μοντέλου.

Ας αφεθούν λοιπόν οι ιδιοτελείς σκοπιμότητες ή/και οι αφελείς σεχταριστικές, αριστερίστικου τύπου πρακτικές. Το ζήτημα δεν είναι ποιος θα έχει τα κλειδιά στην επόμενη ημέρα, αλλά να υπάρχει το οικοδόμημα.

Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να συγκρατούνται τα εξής δύο στοιχεία: το γεγονός ότι στην Παράταξη Καμίνη κατέστη δυνατή η συσπείρωση όλων εκείνων των προοδευτικών δυνάμεων, που σε άλλο επίπεδο ήταν αδύνατον να συνεννοηθούν και να συνυπάρξουν και το ότι σε διαφορετική εκδοχή, ο κόσμος της παράταξης αφήνεται να λεηλατείται και οι δρόμοι οδηγούν είτε προς την αριστερόφρονα ανοησία του ΣΥΡΙΖΑ είτε στις εθνικολαϊκιστικές ορδές είτε στην ολική εξαφάνιση της ΔΗΜΑΡ. Η αδράνεια και η πολιτική των κλαυθμών «εν ύδασι ποταμών Βαβυλώνος, του μνησθείναι υμίν της Σιών», τίποτε θετικό και δημιουργικό δεν συνεπάγεται.

ΜΚΟ και Ελληνική πραγματικότητα -σκέψεις για την βελτίωση του συστήματος

Για μία ακόμη φορά, καταφέραμε να ευτελίσουμε δραστηριότητες που σε άλλες χώρες αποτελούν παραδείγματα και πρωτοποριακές πρακτικές. Φυσικά, ο λόγος περί των Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, οι οποίες στην Ελληνική εκδοχή τους, κατήντησαν συνώνυμες της λαμογιάς,  της αρπαχτής και της σκοτεινής διαπλοκής· δεδομένης και της γενικότερης τάσης της κοινωνίας να «τσουβαλιάζει», παρατηρώ με θλίψη να ισοπεδώνεται ένας σημαντικός και πολλαπλά χρήσιμος και λειτουργικός θεσμός της Κοινωνίας των Πολιτών.

Χρήσιμος γιατί συσπειρώνει και δραστηριοποιεί μονάδες της κοινωνίας με διάθεση προσφοράς, αλλά, που προτιμούν να τηρούν για δικούς τους λόγους αποστάσεις από άλλες μορφής συλλογικότητες, ή έχουν διάθεση προσφοράς σε τομείς ειδικότερων ενδιαφερόντων, π.χ. περιβάλλον κ.λπ.  Επίσης, γιατί παρέχει  μεγαλύτερη ευχέρεια στην καλλιέργεια θετικού κλίματος μεταξύ λαών, σε περιπτώσεις που οι επίσημες ηγεσίες των Κρατών δεν διαθέτουν –για οιονδήποτε λόγο-, την αντίστοιχη δυνατότητα. Ειδικότερα, αυτό το τελευταίο, επιχειρείται να ενοχοποιηθεί και πραγματικά δεν κατανοώ τους λόγους. Εν πάση περιπτώσει, αυτό είναι το παράδειγμα οργανώσεων που υφίστανται σε άλλες χώρες και πράγματι, στην πράξη, αποδίδει σε κάθε κατεύθυνση –ανθρωπιστική και άλλη-, τα μέγιστα. Εξ αυτού, και η προβλεπόμενη, θεσμοθετημένη υποχρέωση των ανεπτυγμένων χωρών να καταβάλλουν ποσοστό του ΑΕΠ τους για την  υποστήριξη τέτοιων δραστηριοτήτων.

Δυστυχώς, στην Ελλάδα, για μια ακόμη φορά κάποιοι έστησαν «πάρτι» και κάθε καρυδιάς καρύδι, μάζευε την μαμά του, τον αδελφό του και την γυναίκα του, έστηνε μια ΜΚΟ και έβρισκε υπό τύπον συνεταίρου -εκόντος ή άκοντος- κακόβουλους ή στην καλύτερη εκδοχή αφελέστατους πολιτικούς και διασπάθιζαν το δημόσιο χρήμα. Εργαζόμενος επί μακρόν και σε πολλές χώρες (Ιράκ, Αλβανία, πρ. Γιουγκοσλαβία κ.ά.) ως μέλος αποστολών on the field, είχα την ευκαιρία να διαπιστώσω τις διαφορές στην Ελληνική και Διεθνή εκδοχή των ΜΚΟ. Εννοείται ούτε λόγος σύγκρισης. . . Καμία πολιτική ηγεσία δεν πέτυχε και αυτό αποδεικνύεται εκ του αποτελέσματος, να θέσει ένα σοβαρό και ορθολογικό θεσμικό πλαίσιο για την λειτουργία των ΜΚΟ στην Ελλάδα. Ποια όμως, είναι τα πραγματικά ζητήματα που προκύπτουν και σε τι  συνίσταται το προβληματικό σημείο στο πλαίσιο;

Προ κάθε άλλης προτάσεως επί των όρων και συνθηκών χρηματοδότησης, αν κάποιος θέλει να θέσει σοβαρά το ζήτημα, το πρώτο που πρέπει να απασχολήσει, είναι η νομιμοποιητική βάση του εκάστοτε οργανισμού και όχι η ταμειακή του δυνατότητα σε πρώτο λόγο. Δηλαδή, ποια είναι η δυνατότητά του να συσπειρώνει στις δράσεις του πολίτες και να τους εμπνέει, να τους κινητοποιεί ώστε να μετέχουν στις δραστηριότητες τις οποίες αναπτύσσει. Αυτό, διότι μπορεί να συγκροτήσει κάποιος μια αστική μη κερδοσκοπική εταιρεία, να διαθέτει με όποιον τρόπο την δυνατότητα να εμφανίζει τυπικά ένα ποσό σε λογαριασμό τραπέζης, ενώ, ουσιαστικά να μην έχει καμία εμβέλεια ή απήχηση στην κοινωνία.

Το επόμενο σημείο αφορά στην αυτή καθ’ αυτή την αιτία συγκρότησης και αντικειμένου του κάθε οργανισμού, καθώς και το περιβάλλον αναφοράς του. Αυτό πρέπει να είναι συμβατό και με τις διεθνείς στοχεύσεις, καθώς και με εθνικές προσδοκίες. Επομένως,  το επόμενο σημείο αφορά την συνολικότερη δυνατότητα της χώρας να σχεδιάζει στρατηγικά και να αξιοποιεί τις δυνάμεις και ανθρώπινους πόρους στην κατεύθυνση των επιλογών και στοχεύσεων, ακόμη και αν οι επιλογές αυτές δεν συνδέονται με άμεσα εθνικά ενδιαφέροντα, αλλά, συνεπικουρούν τον Ευρωπαϊκό ή Διεθνή σχεδιασμό,  υποχρέωση και σκοπιμότητα που απορρέουν από την πραγματικότητα που φέρει την χώρα μας ως ενεργό και ουσιαστικού ρόλου μέλος της ΕΕ και της Διεθνούς κοινότητας.

Τέλος, το ουσιαστικότερο πρόβλημα αφορά στον ασκούμενο έλεγχο διάθεσης των χρημάτων και τον πραγματικό έλεγχο δαπανών.  Δεν είναι δυνατόν να υπάρξει σοβαρός και πλήρως τεκμηριωμένος έλεγχος, αν δεν υπάρχει επιτόπιο κλιμάκιο των κρατικών υπηρεσιών στις χώρες αποδέκτες προγραμμάτων. Ούτε οι Διπλωματικές και Προξενικές Αρχές μπορούν να εξυπηρετήσουν ακριβώς, τον ρόλο αυτό, ούτε κάποιος γραφειοκράτης στην Βασιλίσσης Σοφίας ή σε όποια υπηρεσία των Αθηνών. Δεδομένου ότι  οι χώρες αποδέκτες είναι εστίες κρίσεως -ενόπλων αντιπαραθέσεων, ολοκληρωτικών φυσικών καταστροφών κ.λπ.-, είναι ευνόητη η δυσχέρεια διακριβώσεως της αυθεντικότητος ή και αυτής της αληθείας των παραστατικών των δαπανών. Αν κάποιος θέλει να λειτουργήσει εκτός ορίων νομιμότητας είναι εύκολο να το πράξει. Πρέπει λοιπόν, αφ’ ενός να υπάρχει αποστολή υπηρεσιακών, εξειδικευμένων ελεγκτών επιτοπίως κατά τα πρότυπα της Ευρωπαϊκής Ενώσεως (σε κάθε χώρα υπάρχει κλιμάκιο της ECHO-European Aid office ή των Ηνωμένων Εθνών τα οποία συγκροτούν αποστολές ελέγχου και σχεδιασμού), αφ’ ετέρου είναι καιρός να σπάσει το taboo περί επαγγελματικών στελεχών στις οργανώσεις αυτές, γιατί μόνο κάποιος εξειδικευμένος στο αντικείμενο μπορεί να φέρει αποτέλεσμα και παραλλήλως να διαθέτει γνώση δεοντολογίας ώστε να αναλαμβάνει και ευθύνη απέναντι στην οργάνωσή του και τους δωρητές της, εν κατακλείδι, στους πολίτες της χώρας που τον εντέλουν να υλοποιήσει το εκάστοτε πρόγραμμα είτε αυτό είναι επείγουσας ανθρωπιστικής είτε αναπτυξιακής βοήθειας. Κατ’ αυτόν τον τρόπο οριοθετείται και η αμετροέπεια ή ασυδοσία των αμέσων εντολέων του, δηλαδή της διοίκησης του κάθε Μ.Κ. οργανισμού.

Αυτό δεν  είναι καινοφανές, είναι πρακτική που εφαρμόζεται από όλες τις διεθνείς και σοβαρές ΜΚΟ ή με διεθνή αναφορά (Γιατροί του Κόσμου, Γιατροί χωρίς Σύνορα, OXFAM, Action Against Hunger κ.λπ.) Η ανθρωπιστική προσφορά και αξίες, προφανώς και δεν πρέπει να εκκινούν και να υπηρετούνται από κερδοσκοπικά κίνητρα, πλην όμως, όταν διατίθενται εκατομμύρια ευρώ  για τους σκοπούς αυτούς –και πολύ καλώς γίνεται αυτό- δεν πρέπει να αφήνονται στην διαχείριση είτε «καλών» ανθρώπων είτε προσώπων με άγνοια του αντικειμένου.

Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να ισοπεδώνεται η προσφορά και το έργο οργανώσεων και ανθρώπων που με ανιδιοτέλεια προσέφεραν και προσφέρουν εντός και εκτός συνόρων της χώρας, ούτε όμως και να αφήνονται ασύδοτοι κάποιοι να λεηλατούν το δημόσιο χρήμα. Προφανώς και υπάρχει πρόβλημα με το πλαίσιο, αλλά αυτό, δεν πρέπει να οδηγήσει σε πρακτικές «πονάει κεφάλι, κόβει κεφάλι», αλλά, να γίνει αφορμή σοβαρού και ουσιαστικού διαλόγου στον οποίο θα κληθούν να μετάσχουν όλοι οι εμπλεκόμενοι δημόσιοι και μη φορείς, αλλά και πρόσωπα που έχουν την εμπειρία της λειτουργίας αυτών των οργανώσεων στο πεδίο εφαρμογής.

Λυκούργος Χατζάκος