Πέμπτη 3 Αυγούστου 2023

Γαλλικές εκλογές

 Με σχετική καθυστέρηση το κύμα λαϊκισμού το οποίο έδωσε στις ΗΠΑ την εκλογή στον ανεκδιήγητο Τραμπ κατά την προηγούμενη προεδρική θητεία, δείχνει να σκάει στις Ευωρπαϊκές ακτές. Οι Γαλλικές εκλογές και η άνοδος της Μαρίν Λεπέν, είναι η πλέον χαρακτηριστική περίπτωση.

Η σκέψη ότι κατά τις προηγούμενες εκλογές ο Πρόεδρος Macron αντιπροσώπευε μία νέα πρόταση, ήταν μία άφθαρτη προσωπικότητα η οποία αντιπροσώπευε την ελπίδα, ενώ, τώρα έχει υποστεί την αναπόδραστη φθορά της εξουσίας, δεν αρκεί για να δικαιολογήσει την στροφή του εκλογικού σώματος προς το κόμμα της κ. Λεπέν.

Στην Ουγγαρία και τις άλλες πρώην ανατολικές χώρες, επικρατούν πολιτικοί όπως ο Κόρμπιν εκεί υπάρχει η δικαιολογία της 50ετούς μονοκομματικής διακυβέρνησης και της απουσίας κοινοβουλευτικής, δημοκρατικής παιδείας. Στην Γαλλία, όμως, την σύγχρονη κοιτίδα της προοδευτικής κουλτούρας και του Ευρωπαϊκού πνεύματος  η τόσο μεγάλη αύξηση των λαϊκιστικών, εθνικιστικών σχηματισμών, υπέρμαχων της εσωστρέφειας και του απομονωτισμού, εγείρει πολύ σοβαρές ανησυχίες.

Ο συντάκτης του παρόντος εκτιμά –ίσως γιατί θέλει να το πιστεύει- ότι ο ένοικος των Ιλισίων δεν θα αλλάξει και ο Πρόεδρος Μacron, έστω και πιο δύσκολα απ’ ότι την προηγούμενη εκλογή, θα κερδίσει και αυτές τις εκλογές.

Α Λ Λ Α  ΒΕΒΑΙΩΣ η δημαγωγία, ο λαϊκισμός κι η εξαπάτηση, χρειάζονται δύο συνδιαπράττοντα μέρη για να συντελεσθούν:

 - Από τη μια οι δημαγωγοί.

 - Κι απ’ την άλλη οι εκ του λαού δημαγωγούμενοι.

 - ΟΙ λαϊκιστές πολιτικοί και οι… λαϊκιζόμενοι πολίτες.

 - Οι εξαπατούντες διεκδικητές της εξουσίας και οι εξαπατώμενοι ψηφοφόροι τους: Ευάλωτοι ή και πρόθυμοι «καθ’ ηδονάς» να εξαπατούνται...

 

Και διηγώντας τα θα κλαίς.

Οι εξελίξεις επί του ζητήματος της ονομασίας της FYROM ευνοήτως συγκεντρώνουν την προσοχή όλων των Ελλήνων πολιτών. Μέχρι στιγμής η αποτίμησή τους, δίχως καμία πρόθεση αντιπαραθέσεως με την Κυβέρνηση, δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι θετική για την Ελληνική πλευρά.

Σχηματίζεται η αίσθηση ότι, η Κυβέρνηση και ο κ. Τσίπρας έπεσαν θύματα τηςυπερτίμησηςτης επικοινωνιακής τους ικανότητας και της εγωκεντρικής αντιλήψεως περί αυθεντίας, στην οποία είναι επιρρεπής ο σημερινός Υπουργός Εξωτερικών.

Πρέπει να αντιληφθούν ότι το ζήτημα αυτό δεν είναι ιδίας βαρύτητας και επιπτώσεων με την πρόσκληση ενός ξένου ηγέτη στην Ελλάδα, έστω και αν αυτός είναι ο Τούρκος Πρόεδρος. Δηλαδή, κάποιοι, ενδεχομένως στα κυβερνητικά γραφεία θεώρησαν ότι αφού διαχειρίστηκαν την επίσκεψη Erdogan με οριακά αποδεκτό βαθμό, θα μπορούσαν να ανοίξουν και το προαναφερόμενο ζήτημα.

Δεν υπελόγισαν όμως και αυτοπαγιδεύτηκαν στην ίδια αλλοφροσύνη πατριδοκαπηλείας και «πατριωτικών» δεκάρικων, όπως εκείνοι, τότε, που κατέλυαν τον Παγκόσμιο καπιταλισμό και κατήγγειλαν τους «γερμανοτσολιάδες» στην πλατεία Συντάγματος. Οδήγησαν τους ίδιους τους φίλους και ψηφοφοφόρους τους σε αλλεπάλληλες ήττες, μετέτρεψαν τα τσάμικα του Συντάγματος (μετά το δημοψήφισμα), σε χορό του Ζαλόγγου και οι ζουρνάδες και τα νταούλια απέμειναν να βαράνε οι πιστωτές μας και αυτοί να καταπίνουν αμάσητα μνημόνια, προαπαιτούμενα μέτρα και βεβαίως, η Ευρώπη άλλαξε, αλλά σε ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση από εκείνη που προσδοκούσαν.

Αυτό, έτσι κι αλλιώς δεν γινόταν διαφορετικά. Στο ζήτημα της ονομασίας όμως της γειτονικής FYROM, διακυβεύονται πολύ πιο σημαντικά πράγματα και η κυβέρνηση δείχνει να τα αγνοεί πλήρως, πέφτοντας συνεχώς σε ατοπήματα και αστοχίες.

Κατ’ αρχάς, άστοχα, σήκωσε το θέμα τόσο ψηλά, ειδικά όταν οι δύο εταίροι στην εξουσία –ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝΕΛ-, δεν είχαν προηγουμένως καταλήξει σε κοινή γραμμή. Ευτυχώς και μέχρι στιγμής, βεβαίως, έχουμε αποφύγει φαινόμενα όπως οι διπλωματικοί μας με επικεφαλής τον Υπουργό Εξωτερικών να συζητούν και να καλλιεργούν κλίμα συνεννοήσεως με την ηγεσία της FYROM και ο κ. Καμένος να περιοδεύει στην μεθοριακή γραμμή περιβεβλημένος με στολή καταδρομέα ή όποια άλλη.

Δεύτερον, συνιστά αλγεινή εικόνα η σπουδή του κ. Τσίπρα να ενημερώνει προ παντός άλλου πολιτικού και Πολιτειακού παράγοντα, τον προκαθήμενο της Ελλαδικής εκκλησίας. Αυτό, μόνον ο Πρόεδρος Ahmadinejat στο μακρινό Ιράν έπραττε και ίσως με κάποιο μέτρο. Στην Ελλαδική εκκλησία, ο Αρχιεπίσκοπος επέχει θέση Επισκόπου Primusinterparesκαι όχι διοικητικής εξουσίας, της οποίας οι επιλογές και αποφάσεις δεν αμφισβητούνται. Συνέπεια, η τρώση του κύρους του κ.κ. Ιερωνύμου, ενός μετριοπαθούς και πραγματικά πολύτιμου πνευματικού ηγέτη, ενώ, εις ουδέν απετράπη η συστράτευση κληρικών και Αρχιερέων στις κινητοποιήσεις της Θεσσαλονίκης, Αιγίου και Αθηνών.

Τρίτον, η απέλπιδα προσπάθεια να υποβαθμισθεί η παρουσία του πλήθους στο συλαλλητήριο της Θεσσαλονίκης, απέχει πολύ από κάθε έννοια σοβαρότητος.

Τέταρτον, η καλλιέργεια υπεραισιοδοξίας ήταν παντελώς άτοπη και απολύτως άστοχη κίνηση, μιας και το ζήτημα δεν είναι,μόνον, τι επιδιώκει η Ελλάδα, αλλά και ποια είναι τα περιθώρια ελιγμών και συμβιβαστικών παραχωρήσεων της άλλης πλευράς, εν προκειμένω, της ΚυβέρνησηςZaev.

Προφανώς, οι κυβερνητικοί μας αξιωματούχοι θεωρούσαν ότι το πρόβλημα συνίσταται απλώς στην ονοματοδοσία. Δεν υπελόγισαν ότι τα παράγωγα ζητήματα της ονομασίας, δηλαδή, η ονομασία της γλώσσας, το brandname των προϊόντων τα οποία θα εξάγονται (αυτό που λέμε madein…), η εθνικότητα και οι αιτιάσεις αλυτρωτισμού, απαιτούν και τροποποιήσεις στο Σύνταγμα της FYROM. Κάτι που φαντάζει αδύνατον να επιτευχθεί την στιγμή αυτή, καθώς η Κυβέρνηση Zaev διαθέτει οριακή κοινοβουλευτική πλειοψηφία στηριζομένη στα κόμματα της Αλβανικής μειονότητας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται, ενώ, ο κρατικός μηχανισμός είναι ακόμη στελεχωμένος από παράγοντες της προηγουμένης ηγεσίας και ομοϊδεάτες του προηγουμένου Πρωθυπουργού, του κ. Gruevski.

Συνελόντι ειπείν, είναι οι επιπόλαιοι χειρισμοί της Ελληνικής Κυβέρνησης, εκείνοι που οδήγησαν στην μεγάλη συμμετοχή του κόσμου στην Θεσσαλονίκη, ερέθισαν τις ευαισθησίες των Ελλήνων –ίσως και αδίκως- και επέτρεψαν την έξαρση εθνικιστικού ρεύματος, το οποίο  αρχίζει να εμφανίζεται εν όψει της προοπτικής επιλύσεως του θέματος. Ελπίδα είναι η επικράτηση των ψυχράιμων και όχι των ζηλωτών του μεγαλείου του Αλεξάνδρου, οι οποίοι ονειρεύονται να τεθούν επικεφαλής κάποιας νέας Μακεδονικής φάλλαγγας και να επελάσουν εναντίον των εχθρών της «πατρίδος», εντός και εκτός των συνόρων της.

Αποτελεί κοινή παραδοχή ότι η πλέον ψύχραιμη και συνεπής με την πραγματικότητα, φωνή είναι εκείνη του Δημάρχου Θεσσαλονίκης. Ατυχώς, η οξυμένη αντιπαράθεση και ο θόρυβος που επικρατεί δεν επιτρέπει να ακουστεί όπως θα έπρεπε.

Πολύ φοβούμαι ότι, για μία εισέτι φορά, ένα Εθνικό μας θέμα, θα γίνει η βάση προκειμένου κάποιοι να κτίσουν πολιτική καριέρα, κάποιοι θα σφετερισθούν την αγωνία και τις ευαισθησίες των πολιτών –οι οποίοι, βεβαίως, προτιμούν να αποτελούν «λαό» και όχι σκεπτόμενους και ενημερωμένους πολίτες- και εν τέλει, για μία ακόμη φορά θα υποστούμε μία διεθνή ήττα και οι μελλοντικές γενιές θα ακούν την διήγηση και θα κλαίνε...

Ας ελπίσουμε πως αυτή την φορά, δεν θα συμβούν τα ίδια...

ΝΑ ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ-ΤΟΥΡΚΙΑ (2)

 Προ δύο περίπου, ετών, όταν ο Πρόεδρος Erdogan κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Αθήνα, έθετε το θέμα αναθεωρήσεως της συνθήκης της Λοζάνης, είχα αναφερθεί στο γεγονός, λέγοντας ότι το ενδιαφέρον του Τούρκου ηγέτη δεν αφορά στην αλλαγή συνόρων, συνεπώς, δεν είναι αυτή καθ’ αυτή η συνθήκη της Λοζάνης που ενδιαφέρει την Άγκυρα, αλλά πιθανόν σύντομα θα ανοίξει θέμα σχετικά με το καθεστώς της ναυσιπλοΐας των στενών (βλ. σχτ. άρθρο ΕΔΩ), δεδομένου ότι ο Τούρκος Πρόεδρος είχε από το 2011 εξαγγείλει το έργο, όταν, ακόμη ήταν Πρωθυπουργός.

Αυτό, γιατί τα κείμενα και οι συνθήκες, οι οποίες αφορούν σε καθορισμό συνόρων αφ’ ενός, αντιμετωπίζονται ως «ιερές γραφές» από την διεθνή κοινότητα και συνεπώς, οιαδήποτε μεταβολή τους προϋποθέτει την συναίνεση όλων των μερών -κάτι που δεν είναι εφικτό για την Σ. της Λοζάνης, μέρη της οποίας σήμερα δεν υφίστανται ως οντότητες και η συζήτηση για το ποιος είναι ο διάδοχός τους θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου. Αφ’ ετέρου, ο ίδιος ο Τούρκος Πρόεδρος είχε ρητά δηλώσει ότι «την Τουρκία δεν ενδιαφέρει αλλαγή συνόρων».

Τότε μου είχε γεννηθεί η απορία, γιατί ο κ. Erdogan και η Τουρκική Διπλωματία εμμένουν στο θέμα της αναθεωρήσεως της Λοζάνης; Πέραν του μεγαλοϊδεατισμού και της πολυπραγμοσύνης του Τούρκου ηγέτη, η τουρκική διπλωματία δεν χαρακτηρίζεται από ανόητη πρακτική και δεν μας έχει συνηθίσει σε επιπόλαιες ακρότητες. Αντιθέτως, έχει αποδείξει ότι μπορεί να θέτει στόχους και να εργάζεται οργανωμένα και μεθοδικά για την επίτευξή τους. Συνεπώς, ήταν προφανές ότι αλλού στόχευε η έγερση αιτιάσεων από την τουρκική πλευρά, περί αναθεωρήσεως συνθηκών. Και αν για την Λοζάνη η αναθεώρησή της ήταν ουσιαστικά ανέφικτη, για το Montreux, την συνθήκη η οποία καθορίζει το καθεστώς ναυσιπλοΐας στα Στενά, τα πράγματα κατά την κρίση της Άγκυρας, είναι πιο βατά, εφ’ όσον το θέμα αγγίζει και η παράμετρος της εθνικής κυριαρχίας.

Η Συνθήκη του Μοντρέ για το καθεστώς των Στενών των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου, όπως είναι ο επίσημος τίτλος της(Montreux Convention Regarding the Regime of the Turkish Straits) υπογράφηκε το 1936 και δι’ αυτής, παραχωρείται ο έλεγχος των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων στην Τουρκία και ρυθμίζεται η στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή. Η σύμβαση παραχωρεί στη Τουρκία τον πλήρη έλεγχο των Στενών και εγγυάται την ελεύθερη ναυσιπλοΐα από τα μη στρατιωτικά πλοία σε καιρό ειρήνης. Οι όροι της σύμβασης αποτέλεσαν πηγή διαμάχης για χρόνια, εφ’ όσον για την ΕΣΣΔ υπήρχε ζωτική ανάγκη να διασφαλισθεί η διέλευση των πολεμικών της πλοίων δια μέσου των Στενών και να έχει πρόσβαση στην Μεσόγειο.

Η εξαγγελία του κ. Erdogan, για την διάνοιξη της διώρυγας της Κωνσταντινουπόλεως (KanalIstanbul), συνοδεύτηκε από την ανακοίνωση ότι πλέον από τα Στενά θα διέρχονται μόνον πλοία ξηρού φορτίου. Όλα τα υπόλοιπα (σ.σ. δεξαμενόπλοια κ.λπ.), θα υποχρεούνται να εξυπηρετούνται από την νέα διώρυγα. Τούτο σημαίνει κατ’ αρχάς ότι, όροι της συνθήκης του Μοντρέ καταργούνται στην πράξη. Άλλωστε, ο ίδιος δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNNTurk (5/1/2020): «Σκεφτείτε χρησιμοποιούν τα Στενά και δεν κερδίζετε τίποτα. Όμως με το Καναλ Ιστάνμπουλ (διώρυγα της Κωνσταντινούπολης) θα δημιουργηθούν δικαιώματα, όπως συμβαίνει και στη διώρυγα του Σουέζ. Εμείς θα προχωρήσουμε το σχέδιο αυτό», για να συμπληρώσει ότι, «Η Διώρυγα της Κωνσταντινούπολης θα μειώσει την κίνηση στο Βόσπορο. Από τα Στενά του Βοσπόρου θα περνούν μόνο τα πλοία ξηρού φορτίου. Η Συνθήκη του Μοντρέ αφορά και δεσμεύει μόνο τα Στενά. Η Διώρυγα είναι εκτός της Συνθήκης του Μοντρέ. Η Συνθήκη του Μοντρέ μαζί με τα Στενά είναι ιστορία».

Επίσης, πρέπει να σημειωθεί ότι η Συνθήκη προβλέπει την διέλευση πολεμικών πλοίων των παρευξείνιων κρατών, τα οποία δεν ανήκουν σε αυτά της Μαύρης Θάλασσας, υπό περιορισμούς εγκαίρου προειδοποιήσεως (τουλάχιστον μιας εβδομάδας) και  εκτοπίσματος, οπλισμού κ.λπ., ενώ πλήρης απαγόρευση υπάρχει για την διέλευση αεροπλανοφόρων.

Κατά  την διέλευση μέσω της διώρυγας, προφανώς, αυτοί οι περιορισμοί δεν τίθενται και ο Ρωσικός στόλος θα μπορεί -όσο οι δύο χώρες διατηρούν την «καλή» σχέση τους-, να κατεβαίνει ανεμπόδιστα και δίχως περιορισμούς στην Μεσόγειο.

Οι δικαιολογημένες και απολύτως βάσιμες αντιρρήσεις του σημερινού Δημάρχου Κωνσταντινουπόλεως και πολιτικού αντιπάλου του Erdogan κ. Εκερέμ Ιμάμογλου, για την καταστροφή του περιβάλλοντος και το τεράστιο κόστος (περί τα 11 δις. Δολάρια ΗΠΑ)του έργου, δεν φαίνονται ικανές να αποτρέψουν τον Τούρκο Πρόεδρο από την υλοποίηση των σχεδιασμών του.

Βέβαια, η αιτίαση περί «διαφυγόντων εσόδων» την οποία προβάλλει το καθεστώς της Τουρκίας, αν και αληθοφανής, έχει κυρίως προσχηματική λειτουργία και η ουσία βρίσκεται ακριβώς στην παροχή δυνατοτήτων στην Μόσχα για την ανεμπόδιστη και κατά βούληση του Κρεμλίνου κίνηση του Ρωσικού στόλου προς την λεκάνη της ΝΑ Μεσογείου, γεγονός το οποίο αποκτά ιδιαίτερη σημασία δεδομένου του παιχνιδιού το οποίο εξελίσσεται στην περιοχή λόγω αφ’ ενός της προοπτικής εκμεταλλεύσεωςυδρογονανθράκων στην Κυπριακή και Ελληνική ΑΟΖ και αφ’ ετέρου στην κατασκευή του αγωγού EastMed, η οποία υπεγράφη προσφάτως από την τριμερή ομάδα Ελλάδος-Ισραήλ-Κύπρου και στην οποία μετέχει και η Ιταλία.

Αν τελικά, το 2025 ο κ. Erdogan πετύχει να «κόψει την κορδέλα» των εγκαινίων της διώρυγας, τότε, είναι βέβαιο ότι η Δυτική πλευρά -και, εννοείται, ιδιαιτέρως η Ελληνική-, θα βρεθούν αντιμέτωπες με μία άκρως επικίνδυνη πραγματικότητα στην ευαίσθητη περιοχή της ΝΑ λεκάνης της Μεσογείου, στην οποία θα συνωστίζονται πολεμικά σκάφη όλων των εθνών…

 

Και ενώ αυτά συμβαίνουν στην κυρίως γειτονιά μας , λίγο πιο πέρα, στην Μεσοποταμία, ο Πρόεδρος Trump -αυτός, ο κατά δήλωσή του ευφυέστατος και διορατικότατος Πρόεδρος των ΗΠΑ-, δίνει την εντολή για την δολοφονία του Νο 2 στην Ιεραρχία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.

Ειλικρινά, θαήθελα έστω και μία στιγμή να μπορέσω να καταλάβω τον τρόπο που λειτουργεί -αν τίθεται τέτοιο ζήτημα-, το μυαλό του κ. Τράμπ. Δεν τολμώ, καν, να σκεφθώ ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος προέβη σε αυτή την ενέργεια προκειμένου να δημιουργήσει αντίβαρα στην δυσχερή θέση στην οποία έχει περιέλθει λόγω της ενδεχόμενης παραπομπής του σε δίκη μετά από την ψήφιση της πρότασης της κ. Πελόζι απότην Βουλή των Αντιπροσώπων.

Για ποιους λόγους, επομένως, ο Αμερικανός Πρόεδρος έδωσε την εντολή να κτυπηθεί ο Ιρανός στρατηγός και επικεφαλής της μονάδας εξωτερικών επιχειρήσεων «Al-Quds», των Φρουρών της Επανάστασης; Είναι τόσο σημαντική η θέση του;

ΑΓΚΥΡΑ-ΤΕΧΕΡΑΝΗ-ΜΟΣΧΑ ΘΑ ΕΞΕΛΙΧΘΟΥΝ ΣΕ ΤΡΙΓΩΝΟ ΤΩΝ ΒΕΡΜΟΥΔΩΝ ΓΙΑ ΤΑ ΔΥΤΙΚΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ;

 Προ δύο περίπου, ετών, όταν ο Πρόεδρος Erdogan κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Αθήνα, έθετε το θέμα αναθεωρήσεως της συνθήκης της Λοζάνης, είχα αναφερθεί στο γεγονός, λέγοντας ότι το ενδιαφέρον του Τούρκου ηγέτη δεν αφορά στην αλλαγή συνόρων, συνεπώς, δεν είναι αυτή καθ’ αυτή η συνθήκη της Λοζάνης που ενδιαφέρει την Άγκυρα, αλλά πιθανόν σύντομα θα ανοίξει θέμα σχετικά με το καθεστώς της ναυσιπλοΐας των στενών (βλ. σχτ. άρθρο ΕΔΩ), δεδομένου ότι ο Τούρκος Πρόεδρος είχε από το 2011 εξαγγείλει το έργο, όταν, ακόμη ήταν Πρωθυπουργός.

Αυτό, γιατί τα κείμενα και οι συνθήκες, οι οποίες αφορούν σε καθορισμό συνόρων αφ’ ενός, αντιμετωπίζονται ως «ιερές γραφές» από την διεθνή κοινότητα και συνεπώς, οιαδήποτε μεταβολή τους προϋποθέτει την συναίνεση όλων των μερών -κάτι που δεν είναι εφικτό για την Σ. της Λοζάνης, μέρη της οποίας σήμερα δεν υφίστανται ως οντότητες και η συζήτηση για το ποιος είναι ο διάδοχός τους θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου. Αφ’ ετέρου, ο ίδιος ο Τούρκος Πρόεδρος είχε ρητά δηλώσει ότι «την Τουρκία δεν ενδιαφέρει αλλαγή συνόρων».

Τότε μου είχε γεννηθεί η απορία, γιατί ο κ. Erdogan και η Τουρκική Διπλωματία εμμένουν στο θέμα της αναθεωρήσεως της Λοζάνης; Πέραν του μεγαλοϊδεατισμού και της πολυπραγμοσύνης του Τούρκου ηγέτη, η τουρκική διπλωματία δεν χαρακτηρίζεται από ανόητη πρακτική και δεν μας έχει συνηθίσει σε επιπόλαιες ακρότητες. Αντιθέτως, έχει αποδείξει ότι μπορεί να θέτει στόχους και να εργάζεται οργανωμένα και μεθοδικά για την επίτευξή τους. Συνεπώς, ήταν προφανές ότι αλλού στόχευε η έγερση αιτιάσεων από την τουρκική πλευρά, περί αναθεωρήσεως συνθηκών. Και αν για την Λοζάνη η αναθεώρησή της ήταν ουσιαστικά ανέφικτη, για το Montreux, την συνθήκη η οποία καθορίζει το καθεστώς ναυσιπλοΐας στα Στενά, τα πράγματα κατά την κρίση της Άγκυρας, είναι πιο βατά, εφ’ όσον το θέμα αγγίζει και η παράμετρος της εθνικής κυριαρχίας.

Η Συνθήκη του Μοντρέ για το καθεστώς των Στενών των Δαρδανελίων και του Βοσπόρου, όπως είναι ο επίσημος τίτλος της(Montreux Convention Regarding the Regime of the Turkish Straits) υπογράφηκε το 1936 και δι’ αυτής, παραχωρείται ο έλεγχος των Στενών του Βοσπόρου και των Δαρδανελίων στην Τουρκία και ρυθμίζεται η στρατιωτική δραστηριότητα στην περιοχή. Η σύμβαση παραχωρεί στη Τουρκία τον πλήρη έλεγχο των Στενών και εγγυάται την ελεύθερη ναυσιπλοΐα από τα μη στρατιωτικά πλοία σε καιρό ειρήνης. Οι όροι της σύμβασης αποτέλεσαν πηγή διαμάχης για χρόνια, εφ’ όσον για την ΕΣΣΔ υπήρχε ζωτική ανάγκη να διασφαλισθεί η διέλευση των πολεμικών της πλοίων δια μέσου των Στενών και να έχει πρόσβαση στην Μεσόγειο.

Η εξαγγελίατου κ. Erdogan για την διάνοιξη της διώρυγας της Κωνσταντινουπόλεως (KanalIstanbul), συνοδεύτηκε από την ανακοίνωση ότι πλέον από τα Στενά θα διέρχονται μόνον πλοία ξηρού φορτίου. Όλα τα υπόλοιπα (σ.σ. δεξαμενόπλοια κ.λπ.), θα υποχρεούνται να εξυπηρετούνται από την νέα διώρυγα. Τούτο σημαίνει κατ’ αρχάς ότι, όροι της συνθήκης του Μοντρέ καταργούνται στην πράξη. Άλλωστε, ο ίδιος δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNNTurk (5/1/2020): «Σκεφτείτε χρησιμοποιούν τα Στενά και δεν κερδίζετε τίποτα. Όμως με το Καναλ Ιστάνμπουλ (διώρυγα της Κωνσταντινούπολης) θα δημιουργηθούν δικαιώματα, όπως συμβαίνει και στη διώρυγα του Σουέζ. Εμείς θα προχωρήσουμε το σχέδιο αυτό»,για να συμπληρώσει ότι, «Η Διώρυγα της Κωνσταντινούπολης θα μειώσει την κίνηση στο Βόσπορο. Από τα Στενά του Βοσπόρου θα περνούν μόνο τα πλοία ξηρού φορτίου. Η Συνθήκη του Μοντρέ αφορά και δεσμεύει μόνο τα Στενά. Η Διώρυγα είναι εκτός της Συνθήκης του Μοντρέ. Η Συνθήκη του Μοντρέ μαζί με τα Στενά είναι ιστορία».

Επίσης, πρέπει να σημειωθεί ότι η Συνθήκη προβλέπει την διέλευση πολεμικών πλοίων των παρευξείνιων κρατών, τα οποία δεν ανήκουν σε αυτά της Μαύρης Θάλασσας, υπό περιορισμούς εγκαίρου προειδοποιήσεως (τουλάχιστον μιας εβδομάδας) και  εκτοπίσματος, οπλισμού κ.λπ., ενώ πλήρης απαγόρευση υπάρχει για την διέλευση αεροπλανοφόρων.

Κατά  την διέλευση μέσω της διώρυγας, προφανώς, αυτοί οι περιορισμοί δεν τίθενται και ο Ρωσικός στόλος θα μπορεί -όσο οι δύο χώρες διατηρούν την «καλή» σχέση τους-, να κατεβαίνει ανεμπόδιστα και δίχως περιορισμούς στην Μεσόγειο.

Οι δικαιολογημένες και απολύτως βάσιμες αντιρρήσεις του σημερινού Δημάρχου Κωνσταντινουπόλεως και πολιτικού αντιπάλου του Erdogan κ. Εκερέμ Ιμάμογλου, για την καταστροφή του περιβάλλοντος και το τεράστιο κόστος (περί τα 11 δις. Δολάρια ΗΠΑ)του έργου, δεν φαίνονται ικανές να αποτρέψουν τον Τούρκο Πρόεδρο από την υλοποίηση των σχεδιασμών του.

Βέβαια, η αιτίαση περί «διαφυγόντων εσόδων» την οποία προβάλλει το καθεστώς της Τουρκίας, αν και αληθοφανής, έχει κυρίως προσχηματική λειτουργία και η ουσία βρίσκεται ακριβώς στην παροχή δυνατοτήτων στην Μόσχα για την ανεμπόδιστη και κατά βούληση του Κρεμλίνου κίνηση του Ρωσικού στόλου προς την λεκάνη της ΝΑ Μεσογείου, γεγονός το οποίο αποκτά ιδιαίτερη σημασία δεδομένου του παιχνιδιού το οποίο εξελίσσεται στην περιοχή λόγω αφ’ ενός της προοπτικής εκμεταλλεύσεωςυδρογονανθράκων στην Κυπριακή και Ελληνική ΑΟΖ και αφ’ ετέρου στην κατασκευή του αγωγού EastMed, η οποία υπεγράφη προσφάτως από την τριμερή ομάδα Ελλάδος-Ισραήλ-Κύπρου και στην οποία μετέχει και η Ιταλία.

Αν τελικά, το 2025 ο κ. Erdogan πετύχει να «κόψει την κορδέλα» των εγκαινίων της διώρυγας, τότε, είναι βέβαιο ότι η Δυτική πλευρά -και, εννοείται, ιδιαιτέρως η Ελληνική-, θα βρεθούν αντιμέτωπες με μία άκρως επικίνδυνη πραγματικότητα στην ευαίσθητη περιοχή της ΝΑ λεκάνης της Μεσογείου, στην οποία θα συνωστίζονται πολεμικά σκάφη όλων των εθνών…

 

Και ενώ αυτά συμβαίνουν στην κυρίως γειτονιά μας , λίγο πιο πέρα, στην Μεσοποταμία, ο Πρόεδρος Trump -αυτός, ο κατά δήλωσή του ευφυέστατος και διορατικότατος Πρόεδρος των ΗΠΑ-, δίνει την εντολή για την δολοφονία του Νο 2 στην Ιεραρχία της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν.

Ειλικρινά, θαήθελα έστω και μία στιγμή να μπορέσω να καταλάβω τον τρόπο που λειτουργεί -αν τίθεται τέτοιο ζήτημα-, το μυαλό του κ. Τράμπ. Δεν τολμώ, καν, να σκεφθώ ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος προέβη σε αυτή την ενέργεια προκειμένου να δημιουργήσει αντίβαρα στην δυσχερή θέση στην οποία έχει περιέλθει λόγω της ενδεχόμενης παραπομπής του σε δίκη μετά από την ψήφιση της πρότασης της κ. Πελόζι απότην Βουλή των Αντιπροσώπων.

Για ποιους λόγους, επομένως, ο Αμερικανός Πρόεδρος έδωσε την εντολή να κτυπηθεί ο Ιρανός στρατηγός και επικεφαλής της μονάδας εξωτερικών επιχειρήσεων «Al-Quds», των Φρουρών της Επανάστασης; Είναι τόσο σημαντική η θέση του;

Ας επιτραπεί, εδώ η παράθεση κάποιων πληροφοριών σχετικά τους περίφημους αυτούς, Φρουρούς.

Ιδρύθηκαν αμέσως μετά την πτώση του Σάχη και την εγκαθίδρυση της Ισλαμικής Επανάστασης στο Ιράν, προκειμένου να λειτουργήσουν ως θεματοφύλακες του θεοκρατικού καθεστώτος, με σκοπό την καταστολή και εξάλειψη των «αντεπαναστατικών στοιχείων», αλλά και ως εναλλακτική δικλείδα ασφαλείας του νέου καθεστώτος έναντι του στρατού, τον οποίο η νέα άρχουσα τάξη δεν εμπιστευόταν ακόμη. Αναπόφευκτα έγιναν ο ένοπλος βραχίονας του νέου καθεστώτος, και μετά τον πόλεμο Ιράν-Ιράκ απέκτησαν σημαντικά προνόμια και ρόλο στην Ιρανική πολιτική σκηνή. Οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (Sepāh) θεωρείται ότι είναι η ελίτ της ιρανικής κοινωνίας.

Σήμερα, πρόκειται για ένα αυτόνομο, επίλεκτο σώμα με δύναμη περίπου 150.000 ανδρών. Οι Φρουροί έχουν την καλλίτερη στρατιωτική εκπαίδευση και εκτός των δυνάμεων ξηράς, διαθέτουν το δικό τους ναυτικό, αεροπορία και υπηρεσία πληροφοριών. Πρόκειται δηλαδή, για ένα παράλληλο με τον τακτικό στρατό σχηματισμό. Για να γίνει πλήρως κατανοητή η δύναμη και η σημασία αυτού του σώματος αρκεί να σημειώσουμε ότι οι Φρουροί από το 2009 και μετά, ελέγχουν τις ναυτικές επιχειρήσεις στα στενά του Ορμούζ, το σημείο από το οποίο μεταφέρεται το 1/5ο του παγκόσμιου όγκου πετρελαίου και ακόμη, διαχειρίζονται αποκλειστικά το οπλοστάσιο βαλλιστικών πυραύλων.

Στην Sepāh, όπως είναι η ονομασία τους στο Ιράν, έχει εγκολπωθεί και τεθεί υπό την διοίκησή της και η παραστρατιωτική οργάνωσηBajiz (Μπασίζ), η οποία είναι συγκροτημένη σε εθελοντική βάση, ενώ ο βραχίονας εξωτερικής δράσεως των Φρουρών είναι η διαβόητη, πλέον, Al-Qunds. Η επίλεκτη δύναμη αποτελουμένη από περίπου 20.000 άνδρες και έχει αρμοδιότητα στην διεξαγωγή επιχειρήσεων στο εξωτερικό.

Οι επιχειρήσεις, αυτές, συνίστανται είτε σε δράση την οποία υπαγορεύει ο σχεδιασμός της Τεχεράνης είτε στην εκπαίδευση και εξοπλισμό φίλιων, Σιϊτικών, παραστρατιωτικών οργανώσεων, όπως π.χ. της Hizbollahτου Λιβάνου.

Οι απόψεις πολλών αναλυτών, συγκλίνουν στο ότι η μεγαλύτερη και πλέον επιτυχής δραστηριότητα της μονάδας, αυτής, υπήρξε η επιχείρηση διείσδυσης στο μεταπολεμικό Ιράκ.

Πράγματι, οι δυνάμεις της Al-Qunds οι οποίες αναμείχθηκαν στην υπόθεση αυτή, παρουσίασαν εντυπωσιακά αποτελέσματα από τις πρώτες κιόλας μέρες. Αξιοποιήθηκε σε σχεδόν απόλυτο βαθμό το εύφορο έδαφος που προσέφερε η ομόδοξη Σιϊτική πλειοψηφίας στο Ιράκ. Ακόμη, την δράση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, υποβοήθησε το γεγονός ότι, με ελάχιστες εξαιρέσεις, οι νέοι ηγέτες στο μεταπολεμικό Ιράκ -Muqtadaal-Sadr, AliAl-Sistani, οι αδελφοί Al-Hakim(MohamadBaqir, Abdulazizκαι Amar)-, είχαν κατά κύριο λόγο θρησκευτική προέλευση, πράγμα που σημαίνει ότι βρίσκονταν υπό την άμεση επιρροή της Τεχεράνης (παρακαλώ να σημειωθεί ότι στον Σιϊτικό κλάδο, η ιεραρχία στην θρησκευτική ηγεσία αποδίδεται από το ανώτατο Ιρανικό ιερατείο, καθ’ όσον το Ιράν είναι το παγκόσμιο κέντρο του Σιϊτισμού). Δεν είναι ο σκοπός αυτού του κειμένου η περιγραφή της δράσης των Ιρανών της Al-Qunds, αλλά, πρέπει να παραδεχθεί κανείς ότι είχαν σοβαρό σχεδιασμό και έδρασαν μεθοδικά, αποκτώντας τον έλεγχο των ενόπλων σιϊτικών πολιτοφυλακών, κυρίως του Jayshal-Mahdi, της πολιτοφυλακής στην οποία ηγείται ο MuqtadaAl-Sadr. Αυτή η επιλογή έγινε γιατί αφ’ ενός η κοινωνική σύνθεση των μελών της πολιτοφυλακής αυτής προσέφερε καλλίτερους όρους και ευκαιρίες και αφ’ ετέρου γιατί ο ίδιος ο Sadr δεν είχε ακόμη τον τίτλο του Ayatollah, κάτι που διέθεταν οι άλλοι Σιϊτες ηγέτες του Ιράκ.

Με βάση λοιπόν το κατά 90%+ του Ιράν, το όμορο Ιράκ στο οποίο η Σιϊτική -και συνεπώς φιλοΙρανική- πλειοψηφία προσέγγιζε το 70%, το καθεστώς Asad στην Συρία της οποίας η άρχουσα Αλεβιτική τάξη είναι σιϊτικής προελεύσεως και τέλος, την δυναμική παρουσία της Hizbollah του Nashrallah στον Λίβανο η Τεχεράνη θεωρεί ότι είναι ο υπ’ αριθμόν ένα στρατηγικός παίκτης στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, κάτι που προσπάθησε -και σε κάποιο βαθμό επέτυχε-, να επιβάλει. Αντίπαλο δέος σε αυτόν τον σχεδιασμό ήταν αφ’ ενός η Τουρκική παρουσία, η οποία υπό τον κ. Erdogan ανέπτυξε την ίδια φιλοδοξία ηγεσίας στην περιφέρεια της Μ. Ανατολής και ΝΑ Μεσογείου, αναπολώντας την Οθωμανική λαμπρότητα. Μέχρι ενός σημείου η αντιπαράθεση αυτών των δύο περιφερειακών παικτών λειτουργούσε εξισορροπητικά.

Οι αποτυχίες, όμως, της Τουρκικής εξωτερικής πολιτικής στους τρεις κύριους στόχους της: α) επέκταση του τόξου επιρροής της Αγκύρας από το Ιράκ μέχρι το Magreb και τις ΒόρειοΑφρικανικές ακτές στον Ατλαντικό, β) η ανάσχεση της προελάσεως των Κούρδων μαχητών στην σύγκρουση με τις δυνάμεις του ISIS, γ) η εκδίωξη του Asad από την Δαμασκό, προκειμένου να διακοπεί το Σιϊτικό τόξο στην περιοχή, υποχρέωσαν τον Πρόεδρο Erdogan να προχωρήσει σε μία διαχείριση της αποτυχίας της εξωτερικής του πολιτικής και να στραφεί προς το συγγενές καθεστώς του Κρεμλίνου, αναζητώντας στην Μόσχα συμμάχους και σημείο ισορροπίας εμπρός στην επέλαση των Ιρανών, με τους οποίους υπό τις ευλογίες της Μόσχας συνήψε τριπλή συμμαχία!

Η στροφή προς το Κρεμλίνο του Τούρκου ηγέτη διευκολύνθηκε και από τις αστοχίες της Αμερικανικής -και της εν γένει Δυτικής- εξωτερικής πολιτικής. Ήταν η ατολμία της Προεδρίας Obama στην Συριακή κρίση και της επιλογής προώρου αποχωρήσεως των Αμερικανικών μαχίμων δυνάμεων από το Ιράκ, οι επιλογές που επέτρεψαν την ανεμπόδιστη Ιρανική διείσδυση  στο Ιράκ και έδωσαν έδαφος ώστε να εμφανισθεί Ρωσική στρατιωτική παρουσία στην Μέση Ανατολή, όταν ούτε η κραταιά ΕΣΣΔ είχε καταφέρει να επιτύχει. Βέβαια, η εκλογή Trump στις Αμερικανικές εκλογές έκαναν την κατάσταση κατά πολύ, χειρότερη  για τα Δυτικά συμφέροντα.

Αυτή, είναι σε αδρές γραμμές η κατάσταση στην περιοχή στην οποία σημαντικό, καθοριστικό ρόλο έπαιξε και ο Ιρανός επικεφαλής της Al-Qunds, υποστράτηγοςQasemSoleimani.

Η εντολή του Προέδρου Trump, να κτυπηθεί ο εν λόγω Ιρανός αξιωματούχος στερείται κάθε λογικής. Τούτο γιατί μόνον δυστυχή αποτελέσματα μπορεί να επιφέρει, εφ’ όσον η Τεχεράνη επηρεάζει σημαντικό αριθμό φανατικών μουσουλμάνων οι οποίοι δεν θα σκεφθούν πολύ, προκειμένου να προβούν σε πλήγματα κατά αθώων αμάχων στις Δυτικές πόλεις και προστιθέμενοι στους ήδη δρώντες παράφρονες τουISISθα μεγεθύνουν την ανασφάλεια και τον τρόμο σε μία Δυτική κοινωνία που προσπαθεί να βρει και πάλι τον βηματισμό της. Επίσης, αφήνει ανεξέλεγκτο το Ιράν -ήδη η Τεχεράνη ανεκοίνωσε την αποχώρησή της από την συμφωνία για τα πυρηνικά προγράμματά της-, να κινηθεί στην περιοχή, ενώ, ενισχύει τον εναγκαλισμό Ιρανών, Μόσχας και Αγκύρας. Ταυτοχρόνως, δημιουργεί κακό νομικό προηγούμενο, γιατί η παραδοχή της εντολής δολοφονίας ενός επίσημου αξιωματούχου στο έδαφος τρίτης χώρας δεν είναι κάτι που συνηθίζεται ή μένει αναπάντητο εύκολα.

Θα είναι τραγικό, αν ο Αμερικανός Πρόεδρος προέβη σε αυτή την πράξη με μόνο λόγο την ανάκαμψη των ποσοστών δημοφιλίας του εν όψει των προσεχών Αμερικανικών εκλογών. Βέβαια, ο ιδιότυπος, αυτός κάτοικος του Λευκού Οίκου, μας έχει συνηθίσει σε ενέργειες που αποσκοπούν στην αποδόμηση κάθε Δυτικής θεσμικότητας στον διεθνή στίβο και δεν είναι λίγοι εκείνοι -εντός και εκτός ΗΠΑ-, οι οποίοι ισχυρίζονται ότι ο κ. Trump ενεργεί καθ’ υπόδειξη και με σκοπό την εξυπηρέτηση συμφερόντων άλλων κέντρων… Με μεγάλο ενδιαφέρον αναμένεται η εξέλιξη της διαδικασίας περί παραπομπής του Προέδρου Tramp στην Αμερικανική Γερουσία.

Υ.Γ. Οι Ρωσικής κατασκευής και προελεύσεως πύραυλοι που τα τελευταία 24ωρα πλήττουν Αμερικανικές θέσεις εντός της πράσινης Ζώνης στην Βαγδάτη, θεωρώ -έχω και προσωπική εμπειρία-, ότι εκτοξεύονται από θέσεις Σαντριστών εντός Βαγδάτης. Το «πάρτι»ξεκινά; …

 

Περί θεσμών και άλλων τινών

 Προ ημερών (14η Οκτωβρίου), μία τηλεοπτική εκπομπή υπενθύμισε ότι αυτή την ημέρα, το 1906, γεννήθηκε η εβραϊκής καταγωγής Γερμανίδα, φιλόσοφος Hanna Arendt. Για την ιστορία, να αναφέρουμε ότι , μεταξύ άλλων, υπήρξε μαθήτρια του Χάιντεγκερ. Η άνοδος του Ναζισμού έκανε επιβεβλημένη την καταφυγή της στη Γαλλία, από όπου μετά την εισβολή των Γερμανών στο Παρίσι, μετέβη στη Νέα Υόρκη, όπου ασχολήθηκε με την πανεπιστημιακή διδασκαλία και την συγγραφή φιλοσοφικών δοκιμίων.

Το τρίτομο έργο της «Πηγές του Ολοκληρωτισμού» και ιδιαιτέρως, το τρίτο μέρος του «Το Ολοκληρωτικό σύστημα» αποτελεί και σήμερα ένα από τα σημαντικότερα και πλήρη κείμενα για την μελέτη και κατανόηση του ολοκληρωτισμού, είτε ως κίνημα είτε ως καθεστώς.

Σήμερα, 65 χρόνια μετά την πρώτη έκδοση του συγγράμματός της (1951), από την Ευρώπη εκπέμπονται σήματα λυγρά· στον Ευρωπαϊκό χώρο παρατηρούνται φαινόμενα και ανιχνεύονται τάσεις παρόμοιες με εκείνες που ενίσχυσαν την ανάπτυξη των ολοκληρωτικών κινημάτων και συνετέλεσαν στην επιβολή τους ως καθεστώτα.

Η Ευρώπη, υπό την σκιά της οικονομικής κρίσης, της ανεργίας, του κύματος προσφύγων από την Αφρική, την Μέση Ανατολή και την Ασιατική Υποήπειρο και την τρομοκρατία κατευθυνόμενη κυρίως εξ Ανατολών -έστω και αν σε κάποιες περιπτώσεις, φυσικοί αυτουργοί είναι Ευρωπαίοι πολίτες-, διολισθαίνει στον συντηρητισμό· εγκαταλείπεται στην πολιτισμική ύφεση και σε τίποτε δεν θυμίζει την Ευρώπη των προηγουμένων 10ετιών. Δεν τίθεται αμφιβολία ότι η Ευρώπη αλλάζει. Η πύκνωση των εξελίξεων, δηλαδή η επιτάχυνσή τους -η οποία συνήθως συμβαίνει εν όψει ολοκληρώσεως αλλαγών-, υπογραμμίζει αυτή την πορεία. Η κατεύθυνση, όμως, παραμένει ζητούμενο. Και είναι ζητούμενο -τουλάχιστον μέχρι την στιγμή αυτή-, απροσδιόριστο και ασαφές, γιατί ασαφής και αδιαμόρφωτη είναι η πολιτική επιθυμία και συνακολούθως δεν υπάρχει διατύπωση πολιτικού οράματος. Στεκόμαστε και εμείς και οι ηγεσίες αμήχανοι και παρακολουθούμε το παρελθόν να επιστρέφει οξυμένο και να καλλιεργείται μια αμφίδρομη σχέση ξενότητας τόσο μεταξύ των πολιτικών σχημάτων όσο και μεταξύ της Ευρώπης ως διευρυμένης και προϋπαρχούσης έννοιας και της ΕΕ, δηλαδή της θεσμικής Ευρώπης.

Ο «ευρωσκεπτικισμός» δεν είναι σήμερα μια απλή μειοψηφική τάση, κάποια γραφικότητα επιρρεπών στην «συνομωσιολογία». Είναι το όχημα επανόδου του καταγωγικού συμβάντος, εκείνο, το οποίο συνέστησε την Ε.Ε., με συνέπεια το «εθνικό κράτος» να τίθεται εν αντιθέσει με την θεσμική Ευρώπη. Για το εθνικό κράτος το πρόβλημα είναι η ΕΕ και για την ΕΕ το πρόβλημα εκκινεί από τα εθνικά κράτη.

Εντός αυτού του περιβάλλοντος κάποιοι ηγέτες Κρατών-Μελών της Ένωσης, στην πλειοψηφία στελέχη των καταρρευσάντων κομμουνιστικών καθεστώτων της Ανατολικής Ευρώπης, με μεγάλη ευκολία αναπτύσσουν ρητορική η οποία υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια του λαϊκισμού και κινείται προς τον φασισμό και τον ρατσισμό, ενώ, από αυτό το προσκλητήριο σκοταδιστών δεν απουσιάζουν και οι αυθεντικοί νοσταλγοί των ναζί, οι θαυμαστές των φασιστικών, ημιφασιστικών, δικτατορικών ή τυραννικών καθεστώτων του παρελθόντος.

----------------------------------------

Στην Ελλάδα, η συγκυβέρνηση Τσίπρα-Καμένου παίζει επικίνδυνα παιχνίδια με τους θεσμούς και σε περιπτώσεις, κινείται οριακά εντός Συνταγματικού πλαισίου, ενώ, σε αρκετές άλλες η τακτική της προσομοιάζει σε ολοκληρωτικές μεθοδεύσεις. Δεν είμαι σε θέση να πω με βεβαιότητα αν αυτό συμβαίνει βάσει κάποιου σχεδίου, το οποίο έχουν οι δύο τους εκπονήσει ή απλώς, είναι η φυσική πρακτική της λαϊκιστικής αντίληψης και πολιτικής τους σκέψης (;). Σίγουρα, ο Πρωθυπουργός έχει υπ’ όψιν μεθόδους που αναπτύχθηκαν επί σταλινισμού και ο συνεταίρος του τις αντίστοιχες εκείνες, άλλης ιδεολογικής προσέγγισης ολοκληρωτικών κινημάτων. Δεν είναι τυχαία η συνύπαρξή τους. Άλλωστε, ας μην λησμονείται ότι κατά το παρελθόν, οι δύο κατ’ εξοχήν εκπρόσωποι του ολοκληρωτισμού στην Ευρώπη -Χίτλερ και Στάλιν- έτρεφαν μεγάλη εκτίμηση ο ένας για τον άλλον, ενώ, ούτε η πρακτική τους διέφερε σε πολλά σημεία.

Η περιέργως αγαστή συνεργασία ενός «αριστερού» πρωθυπουργού και ενός εθνο-λαϊκιστή πολιτικού αρχηγού, ο οποίος κινείται στα όρια της ακροδεξιάς, είναι απολύτως ερμηνεύσιμη, και η ανάλυση της Arendt εισφέρει σημαντικά στην κατανόηση της.

Κρίσιμο διακύβευμα για την κατίσχυση των ολοκληρωτικών κινημάτων είναι η μετατροπή των πολιτών σε «μάζα». Τα ολοκληρωτικά καθεστώτα στηρίζονται στις μάζες, παρά τα εμφανή εγκλήματά ή τις καταστροφικές επιλογές τους. Αυτό, δεν δικαιολογείται από την άγνοια ή την προπαγάνδα και την πλύση εγκεφάλου.

Κλείδα επιτυχούς καταλήξεως οποιασδήποτε επιχειρήσεως προπαγάνδας, είναι η περιφρόνηση για τα γεγονότα και την πραγματικότητα. Εξορκίζεται ο πραγματικός κόσμος, εντός του οποίου το άτομο είναι υποχρεωμένο να ζει και η οποία είναι απαγορευτική ή άκρως επώδυνη για την ύπαρξή του. Υποκινείται και μεθοδεύεται μία εξέγερση των μαζών ενάντια στον ρεαλισμό και την αληθοφάνεια του κόσμου. Εγκαθιδρύεται ένας κόσμος σύμφωνος με την θεωρία τους και ψεύτικη συνοχή που ικανοποιεί το ανθρώπινο μυαλό καλύτερα από την πραγματικότητα.

Προσφέρουν, στην έτοιμη να αποδεχθεί κάτι σχετικό, μάζα καταφύγιο από την πραγματικότητα· ένα οικείο περιβάλλον, εντός του οποίου αισθάνονται προστασία και θεωρούν ότι αποτρέπουν τα πλήγματα που η πραγματικότητα επιφυλάσσει σε όνειρα και ελπίδες.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο μεγιστοποιείται η ισχύς προπαγάνδας ενός ολοκληρωτικού κινήματος ή καθεστώτος. Η ικανότητά της να αποκόπτει τις μάζες από την πραγματικότητα, δημιουργώντας ένα σιδηρούν παραπέτασμα, το οποίο δεν επιτρέπει να διέλθει ψήγμα πραγματικότητας ώστε να ταράξει την μακάβρια ηρεμία του ολοκληρωτικού φαντασιακού κόσμου, τον οποίο και προσφέρει προς κατανάλωση.

Η θεωρία συνομωσίας, η κατασκευή εξωτερικών εχθρών και εσωτερικών προδοτών, είναι το πλέον αποδοτικό εργαλείο σε αυτή την προσπάθεια. Και ό Χίτλερ και ο Στάλιν κατέφυγαν Εβραϊκή συνομωσία. Ο Χίτλερ με την «τελική λύση» και το Σοβιετικό καθεστώς με απηνή διωγμό σε όλα τα κέντρα επιρροής του, με αφετηρία την δίκη Ράϊκ στην Ουγγαρία το 1952, την υπόθεση Αννα Πάουερ στην Ρουμανία και την δίκη Σλάνσκι στην Τσεχία, κατέληξε στις διώξεις όλων των ανωτάτων στελεχών του κόμματος με εβραϊκή και αστική καταγωγή, καταγγέλλοντας όλους τους Εβραίους ως Σιωνιστές και μίσθαρνα του ιμπεριαλισμού.

Οι δύο πολιτικοί σχηματισμοί που συνιστούν την κυβερνητική πλειοψηφία μετέρχονται παρόμοιων μεθοδεύσεων· η διάκριση μνημόνιο-αντιμνημόνιο συσπείρωσε τους πολίτες σε βάση, η οποία με την αφαίρεση κάθε άλλου ιδεολογικού περιεχομένου, εκινείτο επί ολοκλήρου του πολιτικού φάσματος από την άκρα αριστερά μέχρι την άκρα –ακρότατη- δεξιά.

Επακολούθησε, ο διαχωρισμός σε προδότες και πατριώτες με την ανάπτυξη ακραίας συνθηματολογίας και διχαστικής ρητορικής: «Ή εμείς ή αυτοί», «στις 20 ψηφίζουμε στις 21 φεύγουν» κ.ά. Όλοι εκείνοι που πρέσβευαν -έστω και αφού χρειάστηκε να κάνουν κάποια βόλτα από το Ζάππειο-, την προσαρμογή στην νέα πραγματικότητα την οποία διαμόρφωνε η δημοσιονομική κρίση, χαρακτηρίσθηκαν ως «προδότες πολιτικοί», «Γερμανοτσολιάδες» κ.λπ. Ανεσύρθη ό,τι πιο ταπεινό και χυδαίο διαθέτει ο άνθρωπος και επέτυχαν την αποτροπή εκτυλίξεως και εφαρμογής του φάσματος μεταρρυθμίσεων τις οποίες είχε και έχει ζωτική ανάγκη η χώρα. Βέβαια, σε αυτή την ολική, την ισοπεδωτική απαξίωση του πολιτικού συστήματος και των πολιτικών, συνέβαλλαν για πολλά προηγούμενα έτη και τα ΜΜΕ, τα οποία βέβαια εισπράττουν και αυτά με την σειρά τους το μερίδιό τους στην απαξίωση Το φαινόμενο του brutal υφυπουργού δεν εμφανίσθηκε αιφνιδίως. Είχε καλλιεργηθεί καταλλήλως το έδαφος και οι συνθήκες.

Ο προπηλακισμός πολιτικών, ακόμη και με αναφορές στην εμφάνισή τους ή κάποιο ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους (χοντρός, κοντός, σακάτης κ.λπ.) άρχισε να συστηματοποιείται. Εκδηλώσεις και ομιλίες «μνημονιακών» κομμάτων ματαιώνονταν γιατί κάποιοι οργανωμένα «την έπεφταν», χυδαιολογούσαν και διέλυαν την εκδήλωση. Ουσιαστικά, απαγόρευαν σε κάποιους ανήκουν, να επιλέγουν άλλο πολιτικό κόμμα ή εν πάση περιπτώσει να θέλουν να ακούσουν και την άλλη εκδοχή, ενώ η πλειοψηφία της κοινωνίας παρακολουθούσε απαθής.

Δημιουργήθηκε –δεν λέγω με βεβαιότητα ότι αυτό ήταν η αρχική πρόθεση, αλλά, έτσι κατέληξε δίχως καμία αντίδραση για το αντίθετο- ένα ολοκληρωτικό κίνημα. Η προσπάθεια εξελίξεώς του σε καθεστώς είναι νομοτελειακή συνέχεια; Λειτουργεί με την αρχική κεκτημένη ταχύτητα και με την ιδεοληψία ως καύσιμο;

Η θεώρηση, αυτή, ενισχύεται και από τις τελευταίες εμφανίσεις, δηλώσεις και συμπεριφορά των κυβερνητικών παραγόντων και βουλευτών του Συριζα μετά και την απόφαση του ΣτΕ με την οποία ο Ν. 4339/2005 (νόμος Παπά) κρίθηκε αντισυνταγματικός. Στην κρίση των δικαστών του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας, του Δικαστηρίου που αποτελεί καταφυγή των αδικουμένων από την κρατική ή κυβερνητική αυθαιρεσία πολιτών, αντιπαρατέθηκαν τα παιδάκια που στερούνται το πρωινό τους και μύρια όσα γελοία και αίολα επιχειρήματα.

Δεν είναι το ΣτΕ που στερεί τα πρωινά από τα παιδάκια και τους νοσηλευτές από τα νοσοκομεία καλή μου κυρία. Είναι οι αβέλτηρες αποφάσεις σας, είναι η αλλαζονία και η μνησικακία σας, είναι τα σύνδρομα (κόμπλεξ) που αναπτύξατε στο περιθώριο της πολιτικής ζωής μέχρι σήμερα. Είναι ότι στα πολιτικά θέματα απαντάτε με ευτελείς τακτικισμούς υποθηκεύοντας την προοπτική, τις αξίες και τις αρχές.

Και βέβαια, μην τολμήσετε να επικαλεσθείτε για μια ακόμη φορά το ηθικό πλεονέκτημα της αριστεράς, γιατί θα είσθε ένοχοι ενσυνείδητης καπηλείας. Αυτό, το όποιο ηθικό πλεονέκτημα κτίσθηκε με κορμιά και αίμα πραγματικών αγωνιστών, σε πραγματικούς αγώνες. Στον Γράμμο, το Βίτσι, στα Γιούρα και τα Μακρονήσια.  Δεν σας ανήκει. Δεν ανήκει σε μια παρέα βολεμένων, αβασάνιστων και κομπλεξικών ή -πολύ περισσότερο- σε μια συμμορία εξουσιομανών αρπακτικών, ενίοτε παρεπιδημούντων σε χώρες της Λατινικής Αμερικής

Ο νόμος για την Αυτοδιοίκηση είτε δημιουργεί ευκαιρίες για … «μεροκαματάκια» σε καιροσκόπους είτε καθιστά τους δημάρχους ομήρους μειοψηφιών και καταδικάζει σε απραξία τις δημοτικές αρχές.

Ο χρόνος που απομένει για την διενέργεια των εκλογών ανάδειξης των νέων Δημοτικών αρχών, είναι ελάχιστος. Σε διάστημα μικρότερο των δύο μηνών, οι πολίτες θα κληθούν να επιλέξουν τους τοπικούς άρχοντες, οι οποίοι θα διοικήσουν τους δήμους και τις περιφέρειες της χώρας βάσει του νέου νομικού πλαισίου, το οποίο καθορίζεται από την τελευταία παρέμβαση της σημερινής κυβερνήσεως.

Κατά γενική ομολογία, πρόκειται για μία -επιεικώς- ατυχή παρέμβαση, ειδικώτερα σε ότι αφορά στην εκλογική διαδικασία, σύμφωνα με την οποία αφαιρείται από τον πλειοψηφήσαντα συνδυασμό -και συνεπώς τον εκλεγέντα δήμαρχο-, η δυνατότητα να σχηματίσει ισχυρή πλειοψηφία στο δημοτικό συμβούλιο και κατά συνέπεια να μην μπορεί να διοικήσειαπρόσκοπτα, δηλαδή, να μην μπορεί να υλοποιήσει το πρόγραμμα και τις εξαγγελίες του.

Η λογική που υπαγόρευσε την διάταξη αυτή, δηλαδή, την αναλογική εκλογή δημοτικών συμβούλων με βάση το ποσοστό που συγκέντρωσαν κατά τον πρώτο γύρο των τοπικών εκλογών, έστω και αν δεν εκκινεί από χυδαία μικροκομματικά κίνητρα, οδηγεί σε καταστρεπτικά αποτελέσματα. Τούτο, διότι, η άσκηση διοίκησης καθίσταται παντελώς αδύνατη σε έναν Δήμο στον οποίο η Δημοτική Αρχή δεν θα διαθέτει την πλειοψηφία στο Δημοτικό Συμβούλιο.

Δεδομένου ότι η ανάληψη ευθύνης διοίκησης απαιτεί και την ανάλογη εξουσία διαχειρίσεώς της, είναι προφανές ότι αν ο εκλεγμένος Δήμαρχος δεν έχει την πλειοψηφία -γιατί ελάχιστοι συνδυασμοί θα συγκεντρώσουν στον πρώτο γύρο ποσοστό άνω του 50%-, θα υποχρεωθεί να κατασκευάσει αυτή την πλειοψηφία μετεκλογικά, χρησιμοποιώντας θεμιτά και αθέμιτα μέσα, αφού και η δικλείδα απαγόρευσης αναθέσεως έμμισθης θέσης σε αιρετό πέραν του πλειοψηφήσαντος συνδυασμού καταργήθηκε από τον «Κλεισθένη».Σημειωτέον, έρευνες του σώματος ελεγκτών της Δημόσιας Διοίκησης έχουν χαρακτηρίσει τους ΟΤΑπρωταθλητές στην διαφθορά.Συνεπώς, αποτελεί, σχεδόν, βεβαιότητα το γεγονός ότι στις εκλογές αυτές η αθλιότητα και η χυδαία συναλλαγή -είτε προεκλογικά είτε μετεκλογικά-, θα επικυριαρχήσουν της πραγματικής βουλήσεως των πολιτών. Ακόμη και υγιώς σκεπτόμενοι και λειτουργούντες δήμαρχοι θα υποχρεωθούν να μπουν σε αυτή την διαδικασία συναλλαγής, εφ’ όσον με κάποιον τρόπο θα πρέπει να ασκήσουν την ευθύνη διοίκησης, την οποία τους ανέθεσαν οι πολίτες.

Ας μην λησμονείται ότι οι δήμοι σήμερα διαχειρίζονται ικανά ποσά στους προϋπολογισμούς τους είτε για έργα είτε υπό την μορφή προσλήψεων και μισθοδοσίας.

Πέραν πάσης αμφιβολίας, στο πλαίσιο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση υπάρχει ανάγκη σοβαρών, ουσιαστικών και τολμηρών παρεμβάσεων, οι οποίες θα κινούνται στην κατεύθυνση αποκέντρωσης της εξουσίας και της ισόρροπης κατανομής πόρων και εσόδων.

Το σχέδιο «Κλεισθένης», παρά τον πομπώδη τίτλο του, αδυνατεί να αποτελέσει ένα θετικό βήμα εμπρός. Τούτο γιατί το εκλογικό σύστημα το οποίο θεσμοθετείται είναι βέβαιο ότι -παρά τις, ενδεχομένως, καλές προθέσεις των εισηγητών του-, θα προκαλέσει υψηλή ασυναρτησία την επόμενη ημέρα των εκλογών στους περισσότερους ΟΤΑ.

Τόσο ο «Κλεισθένης» όσο και ο … προκάτοχός του «Καλλικράτης», ενδεχομένως τακτοποίησαν κάποια ζητήματα, όμως, η φοβική και εσωστρεφής αντίληψη συγκεντρωτισμού της κεντρικής εξουσίας, προβάλλει και πάλι κυρίαρχη.

Πάσχουν και  από πλευράς στρατηγικού σχεδιασμού καθ’ όσον, ούτε σοβαρό αναπτυξιακό προσανατολισμό έχουν ούτε χωροταξικά δημιουργούνται προϋποθέσεις και όροι ανάπτυξης. Οι συνενώσεις δήμων έγιναν δίχως κριτήρια ισορροπίας στην κατανομή πόρων, με συνέπεια να προκύπτουν δήμοι με σαφείς προνομίες στις πηγές εσόδων τους, ενώ, άλλοι αφέθηκαν στην πραγματικότητα επαιτείας της ΣΑΤΑ και των λοιπών χρηματοδοτήσεων από την Κεντρική Κυβέρνηση.

Η παρέμβαση, όμως, της σημερινής κυβέρνησης, με το εκλογικό σύστημα που εισάγει και την κατάργηση κάθε δικλείδας ασφαλείας είναι κάτι παραπάνω από άστοχη. Είναι καταστροφική. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι σε αυτές τις εκλογές ο αριθμός των συνδυασμών που λαμβάνουν μέρος αποτελεί ρεκόρ, μιας και οποιοσδήποτε θεωρεί ότι θα έχει ρόλο ούτως ή άλλως μετά τις εκλογές και προφανώς υπολογίζει σε αποκατάσταση των ζημιών που θα προκαλέσει μία προεκλογική δαπάνη…

Αν η Κυβέρνηση προσέβλεπε στην προώθησητου θεσμικούπλαισίου για την Αυτοδιοίκηση σε πλέον δημοκρατικά πεδία, θα έπρεπε να αποστεί των πειρασμών της συνήθους προχειρότητας και να σχεδιάσει μία ολοκληρωμένη νομοθετική παρέμβαση για το Διοικητικό Σύστημα της χώρας, στην οποία οι φαντασιώσεις και οι κενές πρακτικής αξίας και λειτουργικότητας εμμονές θα εξέλειπαν.

Επί παραδείγματι, θα μπορούσε να διακρίνει, να υποστηρίζει και να περιγράφει σαφώς την εκτελεστική αρμοδιότητα και τον ρόλο τωνοργάνων διοίκησης, με εκλογή από ξεχωριστό ψηφοδέλτιο, ενώ θα έδινε ρόλο και ουσιαστικό περιεχόμενο στην ιδιότητα του δημοτικού συμβούλου.

Οι δημοτικοί σύμβουλοι θα μπορούσαν να εκλέγονται από ενιαίο ψηφοδέλτιο και βέβαια, να δημιουργηθούν θεσμοί κοινωνικού ελέγχου και συμμετοχής των πολιτών στις αποφάσεις. Δεν χρειάζεται να τονισθεί ότι ο αριθμός των δημοτικών συμβούλων σε κάθε δήμο είναι δυσανάλογα υψηλός. Ο περιορισμός του αριθμού τους θα συνέβαλλε σημαντικά στην αναβάθμιση ποιότητας των συμβουλίων και θα έδινε επιπρόσθετη αξία στην ιδιότητα του αιρετού συμβούλου στην Αυτοδιοίκηση.

Επίσης, σημαντική είναι και η συγκρότηση πλαισίου, το οποίο θα δίνει δυνατότητα στους ΟΤΑ πρώτου και δευτέρου βαθμού να αναλάβουν την ευθύνη δημιουργίας εσόδων είτε αναπτύσσοντας οικονομικές δραστηριότητες είτε θεσπίζοντας φόρους, τους οποίους βέβαια θα … αποχωριζόταν η κεντρική κυβέρνηση. Ιδανικό θα ήταν η Κεντρική κυβέρνηση να εισπράττει ό,τι της αναλογεί για την Άμυνα και Ασφάλεια, Παιδεία, Υγεία και Εξωτερική Πολιτική και όλοι οι υπόλοιποι φόροι να καθορίζονταν και αποδίδονταν στους ΟΤΑ.Και βέβαια, έχει έλθει το πλήρωμα του χρόνου να συζητήσουμε για την δημιουργία Μητροπολιτικών Δήμων.

Και για να είναι ξεκάθαρος ο λόγος που υπαγορεύειτην ανάγκη ποιοτικής αναβάθμισης των αιρετών στην Αυτοδιοίκηση, του άμεσου εκσυγχρονισμού του διοικητικού συστήματος και ποια σημαντικά προβλήματα επιλύονται ή καθίστανται ευκολότερα διαχειρίσιμα, ας αναλογισθούμε το εξής: Αν θεωρούμε την διαφθορά και την διαπλοκή μέγα -ίσως το μεγαλύτερο- πρόβλημα στον δημόσιο βίο, ας δούμε ότι σήμερα το δημόσιο χρήμα διαχειρίζονται πέντε πρόσωπα: Ο Πρωθυπουργός και οι εξής Υπουργοί: ο Υπουργός Οικονομικών, ο Υπουργός αρμόδιος για τα δημόσια έργα, ο Υπουργός Αμύνης και ο Υπουργός Υγείας (σ.σ. το Υπουργείο Παιδείας έχει επίσης μεγάλο προϋπολογισμό, αλλά, έχει και τις μεγαλύτερες ανελαστικές δαπάνες, κυρίως μισθοδοσίας). Αυτά τα Υπουργεία έχουν να κάνουν με δαπανηρές προμήθειες. Ας σκεφθούμε τώρα, πόσους είναι πιο εύκολο να εκβιάσουν τα «μεγάλα συμφέροντα» ή «οι νταβαντζήδες»· πέντε πολιτικούς ή -αν περάσουν ευθύνες και αρμοδιότητες στους ΟΤΑ-, διακόσιους ή χίλιους; Ιδού πεδίο δόξης λαμπρό για όποιον, πραγματικά, θέλει να καταπολεμήσει την διαφθορά και να συμβάλει στην συγκρότηση ενός λειτουργικού, θεσμικού Κράτους. Ένα κράτος, όπως το σημερινό, με πλέον των 21.000 (είκοσι και μία χιλιάδες) αρμοδιοτήτων στην Κεντρική Κυβέρνηση, δεν νομίζω ότι έχει πολύ μεγάλα περιθώρια…

Ατυχώς, για μία ακόμη φορά, θα διαιωνισθούν οι παθογένειες, το οξειδωμένο διοικητικό μας σύστημα θα συνεχίσει να αποτελεί τροχοπέδη για κάθε προοπτική ανάπτυξης· θα λειτουργεί αποτρεπτικά στην ολοκλήρωση θεσμικών και λειτουργικών μεταρρυθμίσεων και εκσυγχρονισμού. Με πρόσχημα την «δημοκρατική λειτουργία», θα αναδυθεί η αθλιότητα της  συναλλαγής και θα δοθεί δυνατότητα για … «μεροκαματάκια» σε επιτήδειους και καιροσκόπους.

Ο μόνος χαμένος από αυτή την διαδικασία, θα είναι ο θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης καθώς οι αναπόφευκτες άθλιες συναλλαγές, θα συμβάλλουν στην απαξίωση της πολιτικής και στο επίπεδο των τοπικών αρχών.

Θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον να δούμε τις αντιδράσεις των Δημάρχων και Περιφερειαρχών την επομένη των εκλογών. Θα αποδεχθούν την απραξία που θα συνεπάγεται η ομηρεία τους από μειοψηφείες; Θα αποδεχθούν την πραγματικότητα παροχής οφικίων και συναλλαγές κάτω από τραπέζι, προκειμένου να μπορούν να διοικήσουν; Ή επιτέλους, θα αναλάβουν πρωτοβουλίες για την έναρξη ουσιαστικού διαλόγου και την δημιουργία κινήματος για την πραγματική αποκέντρωση της εξουσίας και την χάραξη Ευρωπαϊκής πορείας για τους αυτοδιοικητικούς θεσμούς.

Λυκούργος Χατζάκος

Προβληματισμούς προκαλεί η παρουσία του Προέδρου της Σερβίας στην Άγκυρα

Οι δηλώσεις του Σέρβου Προέδρου κατά την επίσκεψή του στην Άγκυρα, αναδεικνύουν την συρρίκνωση της Δυτικής επιρροής στην περιοχή των Βαλκανίων -και εν δυνάμει της ΝΑ Μεσογείου-, αλλά κυρίως και την παντελή αδυναμία της Ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Αδυναμία που έχει οδηγήσει την Ελλάδα σε απώλεια κύρους και ισχύος στα Βαλκάνια –και τούτο, δυστυχώς, δεν είναι άμεση συνέπεια της οικονομικής κρίσεως.

Μόλις, προ ολίγων ετών, η αναφορά των λέξεων «Τουρκία», «τουρκικός», «Τούρκος», ή παραγώγων τους, αρκούσε για να προκαλέσει την θυμηδία -στην καλύτερη περίπτωση- ή εθνικό-θρησκευτικό ξέσπασμα οποιουδήποτε Σέρβου συνομιλητή. Ακόμη, όταν γινόταν λόγος σε κάποια συζήτηση περί Μουσουλμάνων της Βοσνίας ή Αλβανών του Κοσσυφοπεδίου, ο χαρακτηρισμός “Turci” (Τούρκοι), ήταν αυτός με τον οποίο οι Σέρβοι χαρακτήριζαν αυτές τις εθνότητες της πρ. Γιουγκοσλαβίας, προσδίδοντάς τους κατ’ αυτόν τον τρόπο υποτιμητικό χαρακτήρα. Κατά την διάρκεια και μετά την αιματηρή σύγκρουση στην Βοσνία και την όλη εξέλιξη του ζητήματος, εξέλιξη η οποία καλλιέργησε –δικαίως ή αδίκως-, αίσθηση αδικουμένου, στους Σερβικούς πληθυσμούς. Ευνοήτως και οι θρησκευτικές διαφορές προσέγγισαν τα όρια του φανατισμού και στις τρεις κοινότητες (Ορθοδόξων-Καθολικών Χριστιανών και Μουσουλμάνων). Πίσω από την μουσουλμανική κοινότητα, οι Σέρβοι διέκριναν αύρα χειρός Αγκύρας και δεν έκρυβαν την απέχθειά τους για ο,τιδήποτε είχε σχέση με την Τουρκία. Και αν αυτό, ήταν η συμπεριφορά ακόμη και των μετριοπαθών, ορθολογικών στοιχείων της Σερβικής κοινότητας, εύκολα μπορεί κανείς να φαντασθεί την τοποθέτηση των ακραίων εθνικιστικών παραγόντων, οι οποίοι, σήμερα, στην Σερβία συσπειρώνονται γύρω από τον Πρόεδρο Βούσιτς, όσο και αν αυτός προσπαθεί να πείσει για ειλικρινή μεταστροφή και αποστασιοποίησή του από το εθνικιστικό παρελθόν του.

Τι επομένως οδήγησε στην μεταμόρφωση αυτή και ακούστηκαν τόσο κολακευτικοί λόγοι για την Τουρκία όταν ο κ. Βούσιτς προ ημερών επισκέφθηκε την Άγκυρα και μάλιστα, λίγο μετά την εμβληματική εμφάνιση του κ. Erdogan στο Κοσσυφοπέδιο; Πώς τουρκικές εταιρίες ανέλαβαν την κατασκευή του αυτοκινητοδρόμου Βελιγραδίου-Σαραγιέβο -και μάλιστα, όπως αναφέρουν ανεπιβεβαίωτες προς το παρόν, πληροφορίες-, με αμφίβολης διαφάνειας διαδικασίες;

Πώς Σέρβος ηγέτης δέχθηκε να συμβάλει στην ανάδειξη της εικόνας του κ. Erdogan, ως αδιαμφισβήτητου, νέου, Οθωμανού ηγεμόνα; Εικόνα που εύκολα καθίσταται σαφής, αν συνεκτιμηθεί η δραστηριότητα του Τούρκου ηγεμόνα, η παρουσία του στις Αραβικές ή άλλες μουσουλμανικές χώρες, την στρατιωτική εισβολή στο Αφρίν, τις δημοσιεύσεις από την πολυεθνική άσκηση Efes στο Αιγαίο και την όλη ρητορική του, όταν απευθυνόμενος ακόμη και στις ισχυρές δυνάμεις του πλανήτη είναι ευδιάκριτη η πρόθεσή του να θεωρείται από όλους η Τουρκία ως ισότιμη;

Κάποιοι, ίσως, θεωρούν ότι η σημερινή Σερβική στάση είναι απόρροια πιέσεων της Μόσχας και του Δεσπότη της Ρωσίας –του οποίου την ... στέψη παρακολούθησε χθες όλος ο πλανήτης.

Αντιλαμβάνεται εύκολα κανείς ότι, η Ελλάδα δεν έχει πολλά περιθώρια ταλαντώσεων. Τα συμφέροντα ισχυρών παικτών του διεθνούς συστήματος διαμορφώνουν σκληρούς κανόνες και επιλογές και ας μην λησμονούμε ότι τα κράτη δεν συγκροτούν την εξωτερική πολιτική τους και δεν διαμορφώνουν τις διεθνείς σχέσεις τους επί τη βάσει συναισθημάτων ή αγαθών κινήτρων και αισθήσεως δικαιοσύνης. Το παιχνίδι είναι σκληρό και ο ηττημένος υφίσταται τις επώδυνες συνέπειες της ήττας του.

Συνεπώς, δεν υπάρχουν για εμάς περιθώρια καθυστερήσεων ή αμφιθυμιών κατά την διευθέτηση των εθνικών μας θεμάτων, με αιχμή το ζήτημα με την FYROM. Η εξέλιξη αυτή, ας γίνει αφορμή αφ’ ενός, για εγρήγορση και σοβαρότητα των θεσμικών οργάνων διαχείρισης των εξωτερικών υποθέσεων της χώρας, αλλά, ταυτοχρόνως, ας αποτελέσει διδαχή και βάση προβληματισμού για τους πολίτες της, ειδικώτερα εκείνων που σήμερα θαυμάζουν τον τσάρο του Κρεμλίνου και το καθεστώς Ανατολικής Δεσποτείας το οποίο έχει εγκαθιδρύσει. Και οι Ρώσοι πολίτες έχουν, ίσως, λόγους και ερείσματα για να τον επιλέγουν. Οι Έλληνες, όμως, πολίτες μια φιλελεύθερης δυτικής δημοκρατίας –με όσες παθογένειες και αν έχει αυτή στην συγκεκριμένη χώρα-, τι λόγους έχουν; Είναι βέβαιο ότι ούτε ώρα δεν θα ήθελαν να ζήσουν σε ένα κράτος, στο οποίο το καθεστώς Putin ή το συναφές σε αυτό, καθεστώς Erdogan, θα ήταν εφαρμοζόμενο σύστημα διοίκησης.

Αυτά, αν δεν θέλουμε να επιβεβαιώσουμε, για μία εισέτι φορά, τους στίχους του Ύμνου στην Ελευθερία, οι οποίοι αναφέρονται στα ... περασμένα μεγαλεία...